Việt Nam thúc đẩy chuyển đổi xanh từ nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng

Việt Nam đang thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả như một động lực chính cho chuyển đổi xanh, với các quan chức và lãnh đạo doanh nghiệp kêu gọi tăng cường cơ chế tài chính để hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ hiện đại.

Phó Cục trưởng Cục Năng lượng - Dầu khí (Bộ Công Thương) Đặng Hải Dũng nhấn mạnh quá trình nâng cao hiệu quả năng lượng cần bắt đầu từ đánh giá số liệu tiêu thụ và rà soát phương thức vận hành thiết bị tại từng nhà máy, khu công nghiệp.

Từ năm 2026, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của Liên minh châu Âu chính thức áp dụng với sắt thép, nhôm, xi măng, phân bón, điện và hydro, buộc doanh nghiệp xuất khẩu phải tăng cường quản lý dữ liệu và minh bạch thông tin. Ông Đặng Hải Dũng cho biết, Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được đề xuất thành lập, là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận nhưng phải bảo toàn vốn, sẽ cung cấp các công cụ hỗ trợ lãi suất để giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn.

Đại diện Ban Định chế Tài chính của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) Trần Tiến Đông đề xuất mô hình “Hai vai trò - Một đầu mối”, trong đó ngân hàng vừa đảm nhận cho vay ủy thác vừa cung cấp dịch vụ quản lý tài khoản cho Quỹ. Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030 đặt mục tiêu tiết kiệm từ 8-10% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc, với Luật số 77/2025/QH15 và Nghị định số 30/2026/NĐ-CP tạo cơ sở pháp lý thúc đẩy kiểm toán năng lượng và huy động nguồn lực xã hội.

Các rào cản vẫn tồn tại bao gồm chi phí đầu tư lớn cho đổi mới thiết bị, chất lượng nguồn nhân lực chưa đồng đều và khả năng tiếp cận công nghệ tiết kiệm năng lượng còn hạn chế, đặc biệt đối với doanh nghiệp có nguồn lực hạn chế.