Áp lực thanh khoản bất động sản lan truyền trong chuỗi cung ứng

Áp lực thanh khoản từ thị trường bất động sản đang lan truyền từ chủ đầu tư sang tổng thầu, nhà thầu phụ và nhà cung cấp vật liệu xây dựng, với các giải pháp hoán đổi nợ thành cổ phần và cấn trừ tài sản chỉ giải quyết một phần căng thẳng.

Công ty cổ phần Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (mã HBC) lên kế hoạch phát hành hơn 51,4 triệu cổ phiếu, giá 10.000 đồng/cổ phiếu, để hoán đổi 514,19 tỷ đồng nợ của 99 đối tác, sau đợt hoán đổi 730,8 tỷ đồng vào tháng 6/2024 giúp vốn điều lệ tăng từ 2.741,3 tỷ đồng lên 3.472,1 tỷ đồng. Tại ngày 30/6/2026, Hòa Bình ghi nhận lỗ lũy kế 2.022 tỷ đồng (58,24% vốn điều lệ), phải thu ngắn hạn trên 7.000 tỷ đồng với dự phòng 1.560 tỷ đồng, trong khi nợ phải trả ngắn hạn lên tới 14.000 tỷ đồng. Kiểm toán viên đưa ý kiến nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục.

Hiệu ứng dây chuyền thể hiện rõ tại Công ty cổ phần Đầu tư Thương mại SMC (mã SMC), doanh nghiệp thương mại thép cung ứng cho cả tổng thầu và chủ đầu tư. Khoản phải thu 104,8 tỷ đồng từ Hòa Bình được hoán đổi thành cổ phiếu HBC, nhưng thị giá giảm 65% xuống 3.500 đồng/cổ phiếu vào ngày 11/9/2026, khiến giá trị chỉ còn 67,6 tỷ đồng cuối năm 2025. SMC sau đó thoái toàn bộ và hiện thực hóa khoản lỗ. Đến 30/6/2026, nợ ngắn hạn của SMC vượt tài sản ngắn hạn 1.017,7 tỷ đồng, kiểm toán cũng nêu nghi ngờ.

Công ty cổ phần Gỗ An Cường (mã ACG), nhà cung cấp vật liệu cho Hòa Bình, ghi nhận khoản phải thu 6,57 tỷ đồng từ Hòa Bình tại ngày 31/5/2026, đã trích lập gần 2,88 tỷ đồng. Công ty còn có khoản cho vay 390,4 tỷ đồng với Công ty cổ phần Novareal từ thỏa thuận mua bất động sản dự án Novaworld Phan Thiết từ năm 2021, đã trích lập dự phòng 195,2 tỷ đồng. Lãnh đạo Gỗ An Cường cho biết việc hoán đổi nợ thành cổ phiếu sẽ giúp hoàn nhập dự phòng phải thu, nhưng đồng thời trích lập dự phòng cho khoản đầu tư mới.

Theo giới quan sát, khi thị trường bất động sản phục hồi, bài toán thanh khoản không chỉ nằm ở số dự án triển khai lại mà còn ở khả năng khơi thông dòng tiền từ chủ đầu tư xuyên suốt chuỗi cung ứng.