Việt Nam đề xuất hệ thống phân loại dữ liệu để cho phép giao dịch dữ liệu như hàng hóa

Bộ Công an Việt Nam đã đề xuất Luật An ninh dữ liệu với hệ thống phân loại dữ liệu bốn cấp độ, tạo khung pháp lý cho việc giao dịch dữ liệu như một loại hàng hóa, đồng thời tăng cường bảo vệ trước các cuộc tấn công mạng.

Dự thảo luật, hiện đang được Bộ Tư pháp thẩm định, dự kiến trình Quốc hội vào tháng 10/2026. Dữ liệu được phân thành bốn cấp: "cốt lõi," "quan trọng," "nội bộ," và "thông thường," làm cơ sở cho các quy định dữ liệu đặc thù trong lĩnh vực tài chính, y tế và ngân hàng.

"Điều này tạo hành lang pháp lý rõ ràng để đàm phán các hiệp định tương trợ tư pháp và thương mại quốc tế như CPTPP và EVFTA, xác định rõ các ngoại lệ về an ninh quốc gia," Bộ Công an cho biết. Việc phân loại cũng giúp xác định danh mục dữ liệu được phép giao dịch, thúc đẩy thị trường kinh doanh dữ liệu.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh các mối đe dọa an ninh mạng gia tăng. Theo Bộ Công an, Việt Nam hứng chịu khoảng 552.000 cuộc tấn công mạng trong năm 2025, với 5.230 tổ chức ghi nhận thiệt hại. Tin tặc đã chiếm đoạt và rao bán hơn 160 triệu bản ghi thông tin khách hàng của Trung tâm Thông tin tín dụng quốc gia thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Luật này nhằm chuyển Việt Nam từ quản lý hành chính sang quản trị kỹ thuật số, thiết lập "chủ quyền dữ liệu" và tạo môi trường số tin cậy. Doanh nghiệp sẽ phát sinh chi phí ban đầu để rà soát, phân loại và nâng cấp hạ tầng lưu trữ theo từng cấp độ rủi ro, nhưng Bộ Công an cho rằng việc tập trung nguồn lực vào dữ liệu rủi ro cao sẽ tiết kiệm chi phí xã hội về lâu dài.