Việt Nam: Đề xuất nâng ngưỡng thuế đơn giản lên 10 tỷ đồng cho hộ kinh doanh

Bộ Tài chính đề xuất cho phép hộ kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỷ đồng/năm được lựa chọn tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu hoặc trên lợi nhuận.

Phương pháp đơn giản dự kiến áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Trước đó, Bộ Tài chính đề xuất nâng ngưỡng doanh thu được lựa chọn tính thuế đơn giản từ 3 tỷ lên 10 tỷ đồng/năm. Theo phương án, hộ kinh doanh chọn tính thuế theo doanh thu được thực hiện chế độ kế toán đơn giản hơn, không phải hạch toán chi phí để xác định lợi nhuận chịu thuế. Cả nước có khoảng 2,7 triệu hộ kinh doanh, chỉ khoảng 0,14% có doanh thu trên 10 tỷ đồng, nên phần lớn sẽ thuộc diện áp dụng.

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), từng chỉ ra khó khăn trong xác định chi phí khiến việc áp dụng chế độ kế toán tương tự doanh nghiệp tạo áp lực cho cơ sở rất nhỏ. VCCI đề xuất doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh doanh thu dưới 10 tỷ đồng được nộp thuế theo doanh thu. Chuyên gia thuế Nguyễn Ngọc Tú cho rằng việc cho lựa chọn phương pháp tính thuế là hợp lý sau khi bỏ thuế khoán, nhiều hộ còn khó khăn về sổ sách kế toán và tách bạch chi phí.

Việc nâng ngưỡng doanh thu còn tạo khoảng không rộng hơn để hộ kinh doanh phát triển trước khi chuyển sang quản trị, kế toán phức tạp. Tuy nhiên, đã có ý kiến tại Quốc hội lưu ý ngưỡng cứng 10 tỷ đồng có thể tạo động cơ giữ doanh thu dưới ngưỡng hoặc chia nhỏ hoạt động. Cần lộ trình đủ mềm để hộ kinh doanh đi từ quy mô nhỏ lên lớn hơn mà không đối mặt bước nhảy quá lớn về thủ tục và chi phí quản trị.

Ngoài thuế, quá trình số hóa giúp hộ kinh doanh hình thành lịch sử tài chính rõ ràng hơn khi hóa đơn điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, kê khai doanh thu gắn với hoạt động. Nhiều ngân hàng đang phát triển giải pháp tích hợp tài khoản, QR, quản lý dòng tiền, hóa đơn điện tử và hỗ trợ thuế. Dữ liệu giao dịch và dòng tiền có thể trở thành nguồn thông tin bổ sung cho tổ chức tín dụng trong đánh giá khách hàng, dù quyết định cấp tín dụng vẫn phụ thuộc vào quy định và thẩm định.