Việt Nam: Đề xuất doanh nghiệp nhà nước được giảm trừ doanh thu, lợi nhuận khi bị trưng mua, trưng dụng tài sản

Quốc hội Việt Nam đang thảo luận dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), trong đó đề xuất cho phép doanh nghiệp nhà nước được giảm trừ doanh thu, lợi nhuận phát sinh do chấp hành quyết định trưng mua, trưng dụng của Nhà nước.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (đoàn Hà Nội) cho rằng các tập đoàn, tổng công ty nhà nước trong lĩnh vực lương thực, xăng dầu, năng lượng, hóa chất, vật tư y tế là lực lượng nòng cốt chấp hành lệnh trưng mua, trưng dụng khi thiên tai, dịch bệnh. Tuy nhiên, thực tiễn phát sinh điểm nghẽn pháp lý giữa nghĩa vụ chấp hành và trách nhiệm bảo toàn vốn nhà nước.

Khi tài sản bị trưng mua, trưng dụng theo giá tạm tính, doanh nghiệp bị sụt giảm doanh thu, lợi nhuận, thậm chí phát sinh chênh lệch âm giữa tiền trưng mua và giá trị ghi sổ. Người quản lý doanh nghiệp nhà nước phải chịu trách nhiệm bảo toàn vốn, bị đánh giá không hoàn thành nhiệm vụ nếu doanh nghiệp bị lỗ.

Đại biểu Hà đề xuất bổ sung quy định các khoản sụt giảm doanh thu, lợi nhuận, chi phí phát sinh và chênh lệch âm là nguyên nhân khách quan, được loại trừ khi đánh giá bảo toàn vốn, xếp loại doanh nghiệp và được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp. Đại biểu Vũ Văn Tiến (đoàn Hải Phòng) băn khoăn về quy định người có tài sản chỉ được yêu cầu giải thích sau khi đã thực hiện quyết định, đề nghị bảo đảm song hành giữa nghĩa vụ chấp hành và quyền được giải thích.

Dự thảo mở rộng phạm vi tài sản có thể trưng dụng, bổ sung vật nuôi, khu vực biển được xác lập hợp pháp, hạ tầng viễn thông, thông tin, điện lực, hạ tầng số, tài sản số và các công trình kết cấu hạ tầng khác. Thu hẹp phạm vi trưng mua, tập trung vào tài sản cần chuyển quyền sở hữu cho Nhà nước như thuốc, vắc-xin, vật tư y tế, lương thực, thực phẩm, xăng dầu, hóa chất, nguyên, nhiên vật liệu. Chủ tịch UBND cấp xã được quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản để phục vụ phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ, cứu nạn trên địa bàn khi cấp trên chưa thể tiếp cận.