Việt Nam: Nợ công đạt 4,9 triệu tỷ đồng, bằng 33,8% GDP

Dư nợ công của Việt Nam ước tính đến cuối năm 2026 ở mức trên 4,9 triệu tỷ đồng, chiếm 33,8% GDP so với mức trần 60%, trong khi dư nợ Chính phủ trên 4,7 triệu tỷ đồng (32,4% GDP) và dư nợ nước ngoài gần 3,99 triệu tỷ đồng (27,4% GDP).

Các con số trên nằm trong báo cáo của Bộ Tài chính gửi Quốc hội chuẩn bị cho phiên chất vấn sáng 12-11. Bộ Tài chính cho biết cân đối ngân sách nhà nước đang chịu áp lực từ cả chiều thu và chiều chi. Trong 10 tháng đầu năm 2026, tổng quy mô miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và tiền thuê đất đạt 366.600 tỷ đồng, gồm khoảng 225.100 tỷ đồng miễn, giảm và khoảng 141.500 tỷ đồng gia hạn; công tác quản lý thu gặp khó khăn trước các hành vi lập chuỗi doanh nghiệp ma mua bán hóa đơn điện tử, kê khai hai giá bất động sản và chuyển giá.

Nhu cầu vay của Chính phủ năm 2027 dự kiến 1,14 triệu tỷ đồng, nằm trong tổng kế hoạch vay 5 năm 2026-2030 gần 6,5 triệu tỷ đồng, trong đó vốn vay nước ngoài chiếm 1,35 triệu tỷ đồng, tương đương gần 21%. Theo bộ, khó khăn lớn nhất đối với nguồn vay nước ngoài là chi phí vốn tăng cao khi Việt Nam trở thành nước thu nhập trung bình cao và nguồn ODA giảm ưu đãi, với lãi suất vay đa phương 4,42% đến 5,32%/năm, cao hơn gấp đôi mức 2,22%/năm cuối năm 2025. Giải ngân vốn ODA 10 tháng đầu năm 2026 mới đạt 35,42%, làm phát sinh phí cam kết và áp lực trả nợ, trong khi dư nợ tạm ứng đầu tư công chưa thu hồi chuyển sang năm 2027 còn 240.000 tỷ đồng, chiếm 34% tổng số đã giải ngân.

Thu thuế thương mại điện tử 10 tháng đầu năm 2026 đạt 241.220 tỷ đồng, bằng 11% tổng thu ngành thuế và tăng 42% so với cùng kỳ, với 322 nhà cung cấp nước ngoài được quản lý như Meta, Google, TikTok, Netflix, cùng khoảng 1 triệu hộ, cá nhân và 104.000 tổ chức kinh doanh trên nền tảng số. Bộ Tài chính đang triển khai định danh điện tử bắt buộc người nộp thuế từ 1-1-2027 theo Nghị định 248/2026/NĐ-CP, kết nối dữ liệu mã số thuế với Cơ sở Dữ liệu quốc gia về dân cư đạt trên 95% khớp đúng và ứng dụng trí tuệ nhân tạo cùng hệ thống phân tích rủi ro hóa đơn điện tử để phát hiện gian lận.

Đến ngày 31-10-2026, cả nước có gần 1,1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó khu vực tư nhân chiếm 96%, cùng hơn 5 triệu hộ kinh doanh; khối tư nhân đóng góp hơn 60% GDP, 55% tổng thu ngân sách và tạo việc làm cho 17,6 triệu lao động. Bộ Tài chính đã cắt giảm, đơn giản hóa 840/962 thủ tục hành chính, đạt 87,3%, giảm 55,6% thời gian và 53,52% chi phí tuân thủ, tiết kiệm hơn 40.370 tỷ đồng; việc xử lý vướng mắc cho 3.611 dự án tồn đọng, đạt 72,8%, đã khơi thông hơn 2,6 triệu tỷ đồng cho nền kinh tế.