Việt Nam: Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ nêu lộ trình làm chủ công nghệ lõi

Việt Nam đã từng bước làm chủ một số công đoạn then chốt của công nghệ lõi nhưng vẫn phải chuyển công đoạn chế tạo hoàn chỉnh ra nước ngoài, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết tại phiên chất vấn Quốc hội ngày 12/11.

Dẫn chứng lĩnh vực chip bán dẫn, Bộ trưởng cho biết Việt Nam đã đảm nhận được khâu thiết kế, song công đoạn chế tạo hoàn chỉnh vẫn phải chuyển ra nước ngoài. Theo ông, để cấu thành một sản phẩm công nghệ chiến lược đòi hỏi chuỗi nhiều công đoạn phức tạp, trong đó công nghệ lõi nằm ở từng mắt xích cụ thể và chúng ta đã từng bước làm chủ được một số công đoạn then chốt.

Câu hỏi được đặt ra bởi đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (Đoàn Phú Thọ), người cho biết Việt Nam làm chủ được công nghệ lõi liên quan đến thiết bị bay không người lái và robot, nhưng băn khoăn khi sắt, thép, nhôm, nhựa đều phải nhập khẩu. Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) đề nghị làm rõ thực trạng và giải pháp phát triển công nghệ chiến lược, công nghệ lõi, cũng như cách huy động doanh nghiệp tham gia nghiên cứu, phát triển và sản xuất.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết Bộ Chính trị đã ban hành kết luận nhằm thúc đẩy phát triển ngành công nghệ vật liệu, và Bộ đang phân ra hai nhóm tiếp cận: nhóm có thể áp dụng ngay trong công nghệ chiến lược, như vắc-xin chuyển giao từ nước ngoài để sản xuất trong nước, và nhóm đòi hỏi thời gian dài. Ông chỉ rõ thiết bị bay không người lái là hệ thống tích hợp đa công nghệ, từ chip bán dẫn, chip thu phát tần số, chip điều khiển đến cơ khí chính xác và khoa học vật liệu, và giải pháp căn cơ là bóc tách thành từng nhóm vấn đề chuyên biệt, dùng cơ chế đặt hàng để giải quyết dứt điểm từng khâu.

Sau khi Thủ tướng phê duyệt Danh mục công nghệ chiến lược và giao nhiệm vụ cho các bộ, ngành, Hội đồng liên bộ do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì đã được thành lập, Bộ trưởng cho biết. Các bộ, ngành đều đã đề xuất nhiệm vụ, như Bộ Giáo dục và Đào tạo với nền tảng AI hỗ trợ học tập hay Bộ Y tế phụ trách vắc-xin; quy trình gồm bộ, ngành làm việc với doanh nghiệp, Hội đồng thẩm định, rồi giao lại hoàn thiện đề án và triển khai. Bộ Khoa học và Công nghệ chịu trách nhiệm về một số công nghệ chiến lược gồm AI, chip bán dẫn và UAV; Bộ trưởng lý giải tiến độ chậm do đây là vấn đề mới, cách tiếp cận khó, và cho rằng quy trình sẽ thuận lợi hơn khi đã vào guồng.