Việt Nam: Quy định mới về xuất xứ hàng hóa lắp ráp từ linh kiện nhập khẩu

Từ ngày 1/1/2027, Nghị định 384/2026 về xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước sẽ có hiệu lực, theo Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương.

Quy định áp dụng cho các sản phẩm như nồi cơm điện, máy lọc nước hay đèn LED dùng linh kiện nhập khẩu, được hoàn thiện tại nhà máy trong nước. Hàng hóa có xuất xứ không thuần túy được xem xét theo một trong hai tiêu chí: chuyển đổi mã số hàng hóa ở cấp bốn số, hoặc hàm lượng giá trị Việt Nam tối thiểu 30% tính trên giá xuất xưởng.

Bà Trịnh Thị Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, cho biết tiêu chí chuyển đổi mã số yêu cầu nguyên liệu không có xuất xứ qua sản xuất tại Việt Nam tạo thành sản phẩm có mã HS cấp bốn số khác với nguyên liệu đầu vào. Nếu chọn tiêu chí hàm lượng giá trị Việt Nam, doanh nghiệp phải có số liệu, chứng từ để tính theo công thức quy định. Mốc 30% vì thế không thể hiểu đơn giản là cứ có 30% linh kiện mua trong nội địa là được ghi xuất xứ Việt Nam.

Nghị định nêu rõ các công đoạn gia công, chế biến đơn giản như thay bao bì, đóng gói, dán nhãn hay lắp ráp đơn giản các bộ phận thành sản phẩm hoàn chỉnh; có nhà máy hoặc khâu lắp ráp trong nước chưa tự động bảo đảm sản phẩm được mang xuất xứ Việt Nam. Ở chiều ngược lại, cũng không thể chỉ nhìn vào linh kiện nhập khẩu để phủ nhận xuất xứ Việt Nam; điểm quyết định là doanh nghiệp đã sản xuất những gì trong nước và đáp ứng tiêu chí đến đâu.

Cục Xuất nhập khẩu cho biết quy định mới không đặt thêm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận xuất xứ đối với hàng hóa sản xuất, lưu thông trong nước. Doanh nghiệp tự đối chiếu tiêu chí, xác định và công bố xuất xứ, đồng thời chịu trách nhiệm về thông tin đó. Theo cơ quan này, quy định rõ cách xác định xuất xứ còn giúp doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu, giữ thị phần ngay trên sân nhà, hạn chế tranh chấp với người mua.