Việt Nam định hình thị trường tài sản mã hóa với mô hình token hóa tài sản thực

Việt Nam đang xây dựng khung pháp lý cho tài sản mã hóa với yêu cầu tất cả token phải được phát hành dựa trên tài sản thực, không bao gồm chứng khoán và tiền pháp định, đồng thời chỉ chào bán cho nhà đầu tư nước ngoài trong giai đoạn thí điểm.

Cơ chế thí điểm được thiết lập theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP của Chính phủ nhằm tạo kênh dẫn vốn xuyên biên giới để doanh nghiệp Việt Nam token hóa các dự án trong lĩnh vực bất động sản, năng lượng tái tạo, hạ tầng, logistics và nông nghiệp. Chỉ nhà đầu tư nước ngoài được mua và nắm giữ token trong giai đoạn thí điểm, điều mà các nhà quản lý cho rằng giúp giảm rủi ro đầu cơ bán lẻ trong nước. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã phê duyệt 5 doanh nghiệp vượt qua vòng đánh giá đầu tiên để triển khai sàn giao dịch tài sản mã hóa, với điều kiện phải được Bộ Công an cấp giấy chứng nhận bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4 và hoàn tất góp vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng. Tính đến thời điểm đăng tải vẫn chưa có sàn giao dịch nào được cấp phép hoạt động.

Nghị định 284/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/9, quy định phạt tiền từ 30-50 triệu đồng đối với nhà đầu tư trong nước giao dịch tài sản mã hóa không thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa được cấp phép. Tuy nhiên, quy định này chỉ có hiệu lực sau 6 tháng kể từ khi tổ chức cung cấp dịch vụ đầu tiên được Bộ Tài chính cấp phép. TS Trần Quý, Viện trưởng Viện phát triển Kinh tế số Việt Nam, Chủ tịch Công ty Nền tảng tài sản số MetaDAP, cho rằng cách tiếp cận này gắn công nghệ với nền kinh tế thực, hạn chế token "rỗng", tạo cơ sở thẩm định, định giá, công bố thông tin. Ông cũng nhấn mạnh việc giới hạn chào bán cho nhà đầu tư nước ngoài trong giai đoạn đầu giúp giảm rủi ro đầu cơ bán lẻ trong nước.

Năm 2023, Việt Nam có khoảng 21 triệu người sở hữu tiền mã hóa, đứng thứ 2 thế giới về tỷ lệ so với dân số. Năm 2024, Việt Nam đứng thứ 5/151 quốc gia về chỉ số chấp nhận tiền mã hóa toàn cầu. Giai đoạn 2020-2025, Việt Nam ghi nhận hơn 24.000 vụ lừa đảo trực tuyến với số tiền chiếm đoạt gần 40.000 tỷ đồng, nhiều vụ liên quan đến tài sản mã hóa.