Việt Nam: Chuyển trọng tâm FDI sang đổi mới sáng tạo khi tín dụng/GDP vượt 140%

Việt Nam đang chuyển FDI sang các dự án giá trị cao, chuyển giao công nghệ và gắn kết doanh nghiệp nội địa khi nền kinh tế dịch chuyển từ lợi thế chi phí sang đổi mới sáng tạo, với tín dụng trên 140% GDP củng cố nhu cầu đa dạng hóa dòng vốn.

Ông Il-Dong Kwon, Giám đốc điều hành BCG Vietnam, coi đa dạng hóa vốn sang cổ phần, vốn mạo hiểm và trái phiếu doanh nghiệp là ưu tiên, cùng FTSE nâng hạng tháng 9 và MSCI 2028-2031 mở rộng vốn dài hạn. Ông hoan nghênh khấu trừ thuế 200% cho R&D, nhưng chi 0,4-0,5% GDP cần thêm đồng tài trợ.

Kwon cho rằng Nhà nước cần chuyển từ quản lý sang kiến tạo và hỗ trợ doanh nghiệp, với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và cắt giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục. Ông đề xuất tín dụng thuế R&D hoàn lại, thuế ưu đãi patent box và tăng bảo hộ sở hữu trí tuệ.

Ông đề nghị chọn nhà đầu tư cam kết chuyển giao công nghệ và liên kết nội địa thay vì chạy theo quy mô vốn; Nghị quyết 10 áp dụng ưu đãi theo kết quả đầu ra. Cần điện ổn định, quỹ đất công nghiệp và cấp phép nhất quán, cùng hợp tác NIC với Nvidia, TSMC, Samsung, Qualcomm, ASML.

Kwon nói Việt Nam vững về lắp ráp, đóng gói và kiểm thử chip, vốn AI tăng 13 lần từ 2023 lên $130 triệu. Ông đề xuất cụm — bán dẫn tại Bắc Ninh và Thái Nguyên, AI tại Hà Nội và TP.HCM, công nghệ xanh và fintech tại Đà Nẵng — cùng IPO $3-$5 tỷ giai đoạn 2026-2027.