Việt Nam chuyển trọng tâm FDI từ số lượng sang chất lượng, tìm cách giữ lại giá trị cao hơn

Việt Nam đang tái cân bằng chiến lược thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), ưu tiên chất lượng dự án thay vì quy mô vốn, nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ và tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp nội địa vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng vốn FDI đăng ký mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần đạt hơn 34,6 tỷ USD, tăng 61% so với cùng kỳ. Vốn thực hiện ước đạt hơn 13 tỷ USD, tăng 11,2% - mức giải ngân cao nhất trong nhiều năm. Tuy nhiên, lĩnh vực chế biến, chế tạo vẫn chiếm ưu thế với phần lớn dự án quy mô vừa và nhỏ tập trung vào gia công, lắp ráp.

"Chúng ta cần đánh giá dự án tạo ra bao nhiêu giá trị gia tăng trong nước, mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi giá trị ra sao và khả năng chuyển giao công nghệ đến đâu. Đó mới là những giá trị có thể ở lại với nền kinh tế" - ông Bùi Minh Giáp, Chuyên gia Kinh tế trưởng của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam, nhấn mạnh.

Sự thay đổi này được thể chế hóa trong Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị, định hướng nâng cao chất lượng FDI, tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE), cho rằng nghị quyết tạo ra một "bộ lọc" mới, ưu tiên dự án công nghệ cao, hiệu quả năng lượng và thân thiện môi trường, đồng thời loại bỏ dự án chỉ tận dụng lao động giá rẻ hoặc kẽ hở chính sách.

Việt Nam hiện phải cạnh tranh gay gắt hơn với các nền kinh tế như Ấn Độ, Indonesia và Thái Lan khi chuỗi cung ứng toàn cầu đa dạng hóa. Các chuyên gia cho rằng nước này phải tiếp tục cải cách thể chế, minh bạch chính sách, nâng cấp hạ tầng và năng lực hấp thụ của nền kinh tế để bước vào chu kỳ thu hút FDI mới dựa trên chất lượng môi trường đầu tư thay vì chi phí sản xuất.