Việt Nam chuyển tư duy phát triển kinh tế tư nhân từ hỗ trợ sang kiến tạo

Tư duy phát triển kinh tế tư nhân của Việt Nam đã chuyển từ khuyến khích, hỗ trợ sang xác định đây là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, theo đánh giá gắn với Nghị quyết 68-NQ/TW.

Bước chuyển đó dựa trên ba mốc. Giai đoạn 1988-1990, khu vực kinh tế tư nhân đi từ đối tượng cải tạo sang được thừa nhận và cho phép hoạt động trong một số ngành, lĩnh vực theo quy định của pháp luật, dù doanh nghiệp vẫn đối mặt nhiều rào cản. Năm 1999-2000, với Luật Doanh nghiệp, nguyên tắc chuyển từ chỗ tư nhân chỉ được làm những gì Nhà nước cho phép sang được kinh doanh những ngành nghề pháp luật không cấm, và việc thành lập doanh nghiệp chuyển từ xin phép sang đăng ký kinh doanh.

Nghị quyết 68-NQ/TW được xem là mốc thứ ba tiềm năng, đặt yêu cầu tiếp tục tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tư nhân gia nhập và hoạt động trên thị trường, với mục tiêu cắt giảm đáng kể thủ tục và chi phí tuân thủ. Tinh thần của nghị quyết là loại bỏ những rào cản không cần thiết thay vì chỉ sửa một vài điều khoản.

Nghị quyết yêu cầu xóa bỏ cơ chế "xin - cho" và tư duy "không quản được thì cấm", bảo đảm quyền sở hữu, quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh và cạnh tranh bình đẳng. Nghị quyết cũng đặt vấn đề bảo vệ doanh nghiệp rõ hơn, trong đó có yêu cầu phân định phù hợp trách nhiệm hình sự với trách nhiệm hành chính, dân sự.

Một môi trường thuận lợi không thể thay thế năng lực quản trị yếu, giảm thủ tục không thể thay thế đổi mới công nghệ, và tiếp cận nguồn lực dễ hơn cũng không bảo đảm thành công nếu không nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Doanh nghiệp phải chuyển từ tâm lý trông chờ hỗ trợ sang chủ động nâng cao năng lực và cạnh tranh bằng năng suất.