Việt Nam: Xuất khẩu tôm đạt kỷ lục 4,6 tỷ USD năm 2025, chi phí thức ăn gia tăng tạo áp lực

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam đạt kỷ lục 4,6 tỷ USD vào năm 2025, tăng 19% so với năm 2024 và chiếm khoảng 41% tổng giá trị xuất khẩu thủy sản cả nước.

Thức ăn chiếm 55%–65% tổng chi phí sản xuất mỗi vụ nuôi tôm, là khoản mục chi phí lớn nhất. Trong năm 2026, giá thức ăn tôm trong nước đã ba lần điều chỉnh tăng từ đầu năm đến giữa tháng 6, mỗi lần 1.200–1.500 đồng/kg, trong khi giá tôm nguyên liệu chưa tăng tương ứng, gây sức ép lên biên lợi nhuận của người nuôi. Cả nước có 155 cơ sở sản xuất thức ăn hỗn hợp, 419 cơ sở sản xuất thức ăn bổ sung, 174 cơ sở sản xuất nguyên liệu thức ăn và 12 cơ sở sản xuất thức ăn tươi sống, theo hội nghị cuối tháng 11/2025 của Cục Thủy sản và Kiểm ngư.

Riêng thức ăn hỗn hợp cho tôm có công suất thiết kế 2,31 triệu tấn/năm, nhưng sản lượng 10 tháng đầu năm 2025 đạt 1,2 triệu tấn, tương đương 52% công suất. Ngành vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguyên liệu nhập khẩu, với Việt Nam chi hơn 4,58 tỷ USD nhập khẩu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu năm 2025, trong đó Argentina là nguồn cung lớn nhất với 1,68 tỷ USD (chiếm 36,6%), tiếp theo là Hoa Kỳ với 859 triệu USD (18,8%), theo số liệu hải quan do VASEP dẫn lại.

Về tính bền vững, Việt Nam có 321 trại nuôi tôm đạt chứng nhận ASC (Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản) tính đến năm 2024, chiếm gần 44% tổng số 733 trại trên thế giới tại 23 quốc gia, theo dữ liệu từ đại diện ASC khu vực Đông Nam Á. Toàn bộ sản lượng cá tra đạt chứng nhận ASC trên thế giới hiện đều đến từ Việt Nam, theo VASEP. Nghiên cứu quốc tế cho thấy các hoạt động liên quan đến thức ăn đóng góp khoảng 57% tổng phát thải khí nhà kính của nuôi trồng thủy sản toàn cầu, với Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc xác định bốn nhóm giải pháp kỹ thuật để giảm phát thải, gồm cải thiện giống, kiểm soát dịch bệnh, tối ưu hóa dinh dưỡng và phương pháp cho ăn, cùng phát triển các hệ thống nuôi có tác động môi trường thấp hơn.