Việt Nam: Doanh nghiệp nhỏ và vừa đối mặt rào cản tín dụng khi dư nợ vượt 4,1 triệu tỷ đồng

Các ngân hàng Việt Nam đã mở rộng dư nợ hơn 4,1 triệu tỷ đồng, với tốc độ tăng tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa cao hơn mức chung của nền kinh tế, trong khi khoảng 407.000 tỷ đồng các chương trình, sản phẩm ưu đãi đã được công bố.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động. Tuy nhiên, khoảng cách giữa nhu cầu vay và điều kiện vay vẫn đáng kể, khi Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Xuân Bắc chỉ ra biến động kinh tế thế giới, đứt gãy chuỗi cung ứng, chi phí đầu vào tăng làm suy yếu dòng tiền và khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Năm 2025 có hơn 114.000 doanh nghiệp ngừng hoạt động và khoảng 35.900 doanh nghiệp giải thể; trong 8 tháng đầu năm 2026, khoảng 88.000 doanh nghiệp ngừng hoạt động và 40.800 doanh nghiệp giải thể.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn nhấn mạnh tín dụng phải cân bằng giữa hỗ trợ doanh nghiệp với trách nhiệm thu hồi nợ và bảo vệ người gửi tiền. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Thị Phú Hà cho biết khảo sát cho thấy tiếp cận vốn và giảm chi phí vốn vẫn là mối quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp. Ngân hàng Nhà nước đang nghiên cứu xây dựng đề án thí điểm phân tích dữ liệu dòng tiền phục vụ đánh giá tín dụng, trong khi các quan chức kêu gọi tăng cường kết nối dữ liệu giữa thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội và hiệp hội ngành nghề.

Vietcombank báo cáo tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng 13,5% trong 8 tháng đầu năm, so với mức tăng chung khoảng 7,8%, và ngân hàng đã giảm lãi suất 4 lần trong năm nay từ 0,5-2 điểm phần trăm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Agribank, nơi dư nợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 60% dư nợ doanh nghiệp với khoảng 2 triệu tỷ đồng, cho biết đang chuyển hướng cho vay dựa trên dòng tiền thay vì chỉ dựa vào tài sản bảo đảm. Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam Nguyễn Văn Thân đề nghị đa dạng hóa nguồn tài chính ngoài tín dụng ngân hàng truyền thống và nâng cao minh bạch trong báo cáo tài chính doanh nghiệp.