Việt Nam: Doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó về tín dụng dù lãi suất giảm

Các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam vẫn đối mặt với rào cản về vốn và tín dụng dù lãi suất cho vay đã giảm, theo các diễn giả tại diễn đàn tái cấu trúc doanh nghiệp gần đây.

Tiến sĩ Đỗ Thiên Anh Tuấn, giảng viên Trường Chính sách Công và Quản lý Fulbright, cho biết tỷ trọng của khu vực doanh nghiệp tư nhân trong tổng đầu tư xã hội chưa cải thiện rõ rệt dù Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị đã tạo động lực phát triển. Tốc độ thành lập doanh nghiệp mới chậm lại, trong khi số lượng doanh nghiệp rút lui hoặc giải thể gia tăng, quy mô vốn và lao động bình quân trên mỗi doanh nghiệp cũng thu hẹp. Thu ngân sách từ thuế thu nhập doanh nghiệp tư nhân 9 tháng giảm, phản ánh hiệu suất kinh doanh sa sút, ông Tuấn nói thêm.

Ông Tuấn phân tích mặt bằng lãi suất chịu áp lực do mất cân đối giữa tăng trưởng tín dụng cao và tăng trưởng tiền gửi thấp hơn, tạo gánh nặng chi phí vốn lên hệ thống ngân hàng. Lợi suất trái phiếu Chính phủ tăng khiến chi phí vay nợ của Nhà nước đắt đỏ hơn, gây hiệu ứng chèn lấn đối với khu vực tư nhân. Các dự án hạ tầng quy mô lớn và tập đoàn kinh tế tư nhân hàng đầu đã thu hút mạnh mẽ lao động và vật tư, chi phí nhân công xây dựng lên đến 800.000-900.000 đồng/ngày, khiến doanh nghiệp nhỏ và vừa khó tuyển dụng, ông Tuấn cho biết.

Ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP.HCM (HCM-SME), cho biết phần lớn doanh nghiệp có quy mô nhỏ, khả năng tích lũy tài chính yếu và gặp vướng mắc khi tiếp cận vốn trung và dài hạn. Quản trị dựa trên kinh nghiệm cá nhân, thiếu hệ thống chuyên nghiệp, chưa minh bạch báo cáo tài chính và chưa chú trọng quản trị rủi ro. Trình độ công nghệ, năng suất lao động và chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng tiêu chuẩn thị trường.

Khoảng cách liên kết giữa khối doanh nghiệp nhỏ và vừa với các tập đoàn lớn, doanh nghiệp Nhà nước và khu vực FDI còn rất rộng, ông Triêm nói. Nhiều doanh nghiệp lớn và khối FDI có nhu cầu tìm nhà cung cấp nội địa nhưng thiếu thông tin về năng lực đối tác trong nước, trong khi nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa có năng lực sản xuất nhưng không tìm được đầu ra hoặc muốn tham gia chuỗi cung ứng nhưng chưa nắm rõ quy chuẩn kỹ thuật và quy trình lựa chọn nhà cung cấp.