Việt Nam: Làn sóng thoái vốn nhà nước có thể cải thiện free-float thị trường chứng khoán

Một làn sóng thoái vốn nhà nước mới có thể cải thiện đáng kể tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float), thanh khoản và tính đa dạng ngành của thị trường chứng khoán Việt Nam, nhưng thành công của từng thương vụ phụ thuộc vào định giá, cấu trúc chào bán và nhu cầu nhà đầu tư, ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng, Giám đốc Cấp cao Nghiên cứu Chiến lược Thị trường tại Chứng khoán HSC nhận định.

Khuôn khổ chính sách mới đang tạo tiền đề. Nghị quyết 79-NQ/TW và Quyết định 40/2026/QĐ-TTg đưa ra tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhà nước và khung tỷ lệ sở hữu rõ ràng hơn, tạo cơ sở xác định cho cơ cấu lại vốn, ông Dũng nói. Ông lưu ý rằng cơ cấu lại vốn rộng hơn thoái vốn, có thể bao gồm duy trì hoặc điều chỉnh tỷ lệ sở hữu.

Ông Dũng cho rằng việc điều chỉnh tỷ lệ sở hữu nhà nước cao tại các doanh nghiệp niêm yết lớn có thể tăng nguồn cung cổ phiếu tự do giao dịch, cải thiện thanh khoản và thu hút nhà đầu tư tổ chức, đặc biệt là các quỹ chỉ số và ETF xem xét free-float khi phân bổ vốn. Tuy nhiên, tác động phụ thuộc vào quy mô phần vốn chuyển nhượng, phương thức bán và cơ cấu nhà đầu tư.

Định giá vẫn là thách thức chính. Doanh nghiệp còn vấn đề về đất đai, tài sản nhà nước hoặc pháp lý có thể gặp thẩm định kéo dài và sự thận trọng của nhà đầu tư. Ông Dũng khuyến nghị định giá phù hợp với điều kiện thị trường và khả năng hấp thụ, cùng lộ trình thoái vốn theo giai đoạn để tránh áp lực dư cung.

Nghị định 57/2026/NĐ-CP đặt ra tiêu chí cho nhà đầu tư chiến lược, gồm năng lực tài chính, kinh nghiệm ngành, quản trị, công nghệ; đồng thời tháo gỡ vướng mắc kỹ thuật cho nhà đầu tư nước ngoài khi cho phép đặt cọc, ký quỹ bằng ngoại tệ.