Việt Nam: Chứng khoán có thể đi ngang tới 9 tháng sau khi được FTSE nâng hạng

Thị trường chứng khoán Việt Nam có thể đi ngang hoặc giảm trong 3-9 tháng sau khi được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, khi các quỹ ngoại cần thời gian đánh giá trước khi giải ngân.

Khoảng 2 tháng gần đây, VN-Index chủ yếu dao động trong biên độ hẹp, thậm chí trải qua nhiều nhịp điều chỉnh, trong khi dòng vốn ngoại vẫn duy trì trạng thái bán ròng. Diễn biến này phần nào trái ngược với kỳ vọng trước đó của nhiều nhà đầu tư về khả năng thị trường thu hút dòng vốn quốc tế mạnh mẽ ngay sau nâng hạng.

Tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 diễn ra ngày 12/11, ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), cho rằng đây không phải diễn biến bất thường, khi thị trường nhiều quốc gia thường đi ngang hoặc điều chỉnh giảm trong 3-9 tháng sau nâng hạng. Theo ông, nâng hạng không phải đích đến mà là điểm khởi đầu. PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM, cho biết dòng vốn từ các quỹ cận biên thường rút ra chuyển sang thị trường cận biên khác, còn quỹ mới nổi cần khoảng 6-9 tháng quan sát, đánh giá và thích nghi trước khi giải ngân. Ông Sơn ví dụ một quỹ dự kiến đầu tư 300 triệu USD vào Việt Nam có thể chỉ giải ngân ban đầu khoảng 50-100 triệu USD để thăm dò.

Lãnh đạo VSDC cũng cho rằng vốn hóa thị trường cổ phiếu Việt Nam hiện tương đương khoảng 79% GDP năm 2025, vẫn ở mức thấp so với nhiều thị trường quốc tế. Tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại một số doanh nghiệp còn cao cùng giới hạn sở hữu nước ngoài khiến dư địa giải ngân của các quỹ quốc tế bị thu hẹp, do đó cần đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn và khuyến khích doanh nghiệp tư nhân lớn, doanh nghiệp FDI IPO. Ông Huân nhấn mạnh chất lượng doanh nghiệp niêm yết là yếu tố đặc biệt quan trọng, bởi nếu thiếu doanh nghiệp tốt để đầu tư thì vẫn khó thuyết phục các quỹ nước ngoài giải ngân.

Các chuyên gia cũng đề cập việc Việt Nam đã triển khai cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ đủ 100% (Non-Pre-funding) và đang hướng tới mô hình bù trừ đối tác trung tâm (CCP), cùng các sản phẩm phòng ngừa rủi ro như quyền chọn chỉ số, quyền chọn cổ phiếu đơn lẻ và chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết (NVDR), cần thí điểm thận trọng trước khi mở rộng. Ông Sơn lưu ý rủi ro tỷ giá có thể làm giảm hiệu quả đầu tư khi nhà đầu tư nước ngoài thoái vốn, và cảnh báo việc chạy theo nâng hạng bằng mọi giá có thể dẫn tới hệ lụy, khi bị hạ hạng tác động tiêu cực có thể lớn hơn so với việc chưa được nâng hạng.