Việt Nam cải cách quy trình IPO để doanh nghiệp dễ tiếp cận vốn

Cơ quan quản lý chứng khoán Việt Nam đã triển khai cơ chế cho phép doanh nghiệp đăng ký niêm yết đồng thời với phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), rút ngắn thời gian giữa huy động vốn và giao dịch cổ phiếu.

Thay đổi này được thực hiện theo Nghị định 245/2025/NĐ-CP, thay thế quy trình tuần tự trước đây và yêu cầu sự phối hợp giữa Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) và Sở Giao dịch chứng khoán. Ngày giao dịch đầu tiên phải nằm trong thời hạn tối đa 30 ngày kể từ ngày Sở có quyết định chấp thuận niêm yết.

Khoảng 60.000 tỷ đồng đã được huy động qua các đợt IPO từ cuối năm 2025 đến thời điểm Diễn đàn Thị trường vốn Việt Nam 2026, theo ông Khương Tiến Hùng, Trưởng ban Quản lý chào bán chứng khoán, UBCKNN. So sánh, giai đoạn 2021-2024 chỉ có khoảng 16 thương vụ IPO huy động khoảng 6.500 tỷ đồng.

Dù thủ tục được cải thiện, một số diễn giả tại diễn đàn cho rằng nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa sẵn sàng huy động vốn quốc tế. Ông Johan Nyvene, Chủ tịch HĐQT Công ty Chứng khoán TP.HCM (HSC), cho biết nhiều doanh nghiệp thiếu giám đốc tài chính đủ năng lực và chưa trình bày thuyết phục được dữ liệu dự báo. Bà Lương Thị Ánh Tuyết, Phó tổng giám đốc, Lãnh đạo Thị trường PwC Việt Nam, chỉ ra rằng dữ liệu tài chính và vận hành tại nhiều doanh nghiệp còn phân tán, thiếu nhất quán, gây khó khăn cho thẩm định.

Ông Đinh Đức Minh, Giám đốc Đầu tư cấp cao VinaCapital, cho biết quỹ xem xét tính bền vững của mô hình kinh doanh, vị thế cạnh tranh, chất lượng quản trị và quyền lợi cổ đông thiểu số, và vẫn có thể từ chối nếu giá chào bán xa rời thực tế. Ông Phùng Xuân Minh, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Saigon Ratings, nhấn mạnh một số doanh nghiệp sử dụng vay ngắn hạn ngân hàng cho dự án kéo dài 3-5 năm, tạo rủi ro thanh khoản.