Việt Nam hướng tới khai thác sâu hơn RCEP để đẩy mạnh xuất khẩu gỗ

Việt Nam đang đẩy mạnh tận dụng Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) để mở rộng thị trường xuất khẩu cho ngành gỗ, theo các quan chức ngành và Bộ Công Thương.

RCEP, có hiệu lực từ tháng 1 năm 2022, kết nối 10 nước ASEAN với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand, chiếm khoảng 30% dân số, GDP và thương mại toàn cầu. Quy tắc xuất xứ thống nhất của hiệp định cho phép doanh nghiệp chế biến gỗ Việt Nam kết hợp nguyên liệu và các công đoạn sản xuất từ nhiều nước thành viên mà vẫn đủ điều kiện hưởng ưu đãi thuế quan, một lợi thế quan trọng cho ngành vừa nhập khẩu nguyên liệu vừa xuất khẩu thành phẩm.

Xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt khoảng 17,2 tỷ USD trong năm 2025, và trong 9 tháng đầu năm 2026 đạt gần 13,43 tỷ USD, tăng 7,3% so với cùng kỳ, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Hoa Kỳ vẫn là thị trường lớn nhất với 50,1% thị phần, trong khi Trung Quốc và Nhật Bản là những điểm đến chủ lực.

Ông Ngô Sỹ Hoài, Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, cho biết nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp khó khăn trong quản trị xuất xứ từ đầu chuỗi, thường chỉ tìm chứng nhận xuất xứ khi đã xuất hàng. Ông kêu gọi chuyển từ gia công (OEM) sang thiết kế và phát triển sản phẩm (ODM) và xây dựng thương hiệu (OBM), đồng thời sử dụng trí tuệ nhân tạo để nghiên cứu xu hướng tiêu dùng và thiết kế sản phẩm. Kế hoạch của Bộ Công Thương cho giai đoạn cuối năm 2026 tập trung vào xúc tiến thương mại có trọng tâm tại từng thị trường RCEP, bao gồm chiến lược "tiếp cận vùng" với Trung Quốc và khai thác sâu các FTA hiện có với Nhật Bản và Hàn Quốc.