Việt Nam tháo điểm nghẽn vốn cho doanh nghiệp công nghệ bằng cải cách tín dụng và thuế

Hà Nội đang tập trung tháo gỡ điểm nghẽn về vốn cho doanh nghiệp khoa học và công nghệ, vốn có tài sản chủ yếu là tri thức, công nghệ và tài sản vô hình khó định giá theo phương thức tín dụng truyền thống, thông qua hỗ trợ lãi suất vay và các chính sách ưu đãi thuế.

Theo Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025 của VCCI được dẫn tại hội nghị gần đây, 52,2% doanh nghiệp khoa học công nghệ gặp khó khăn về nguồn vốn, trong khi 60,2% gặp khó khăn tìm kiếm khách hàng. Chỉ 3,9% doanh nghiệp sẵn sàng dành từ 3% doanh thu trở lên cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số hoặc hợp tác bên ngoài; tỷ lệ hợp tác nghiên cứu với các trường đại học chỉ đạt 1,4%.

Hà Nội triển khai cơ chế hỗ trợ 50% lãi suất vay, tối đa 6%/năm trong 5 năm qua Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ theo Nghị quyết 24/2026. Chương trình tín dụng quy mô hơn 450.000 tỷ đồng của 14 ngân hàng thương mại với lãi suất ưu đãi thấp hơn 1-2%/năm so với lãi suất cho vay thông thường bình quân cùng kỳ. SHB dành 45.000 tỷ đồng với lãi suất giảm tới 2%/năm, bổ sung 2.000 tỷ đồng cho khách hàng mới trong các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, công nghệ cao. Nam A Bank dành 40.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp triển khai hạ tầng công nghệ số; NCB ưu đãi lãi suất cho các dự án xanh, kinh tế số.

Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, kênh bảo lãnh tín dụng theo Nghị định 34/2018, hướng dẫn bởi Thông tư 45/2018 sửa đổi bởi Thông tư 85/2025, là giải pháp bổ sung. Cơ quan thuế lưu ý doanh nghiệp khoa học công nghệ phải có sản phẩm khoa học công nghệ, Giấy chứng nhận doanh nghiệp khoa học công nghệ và đáp ứng điều kiện duy trì hằng năm để hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp; với doanh nghiệp vừa, yêu cầu chi cho nghiên cứu phát triển tối thiểu 2% doanh thu thuần bình quân 3 năm, bộ phận R&D ít nhất 5 người trình độ đại học trở lên, doanh thu từ sản phẩm khoa học công nghệ chiếm ít nhất 20% tổng doanh thu 3 năm. Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng cho rằng điểm nghẽn chính nằm ở khâu thực thi và truyền thông chính sách, không phải thiếu cơ chế. Ông yêu cầu Sở Khoa học và Công nghệ hoàn thiện thiết kế các luồng chính sách theo vòng đời doanh nghiệp và công nghệ trước ngày 30/11, với công cụ hỗ trợ, người hướng dẫn và thời gian có kết quả cụ thể. Thành phố cũng sẽ xây dựng cổng tiếp nhận kiến nghị và tổ liên ngành kết nối với thuế, bảo hiểm, hải quan.