Việt Nam: Cơ quan thuế phát hiện 278 doanh nghiệp nộp thừa thuế nhưng chưa tự động hoàn

Cục Thuế TP.HCM vừa công bố danh sách 278 doanh nghiệp tại quận 11 nộp thừa gần 1,5 tỷ đồng tiền thuế trong hơn 10 năm, nhưng quy trình hoàn trả vẫn phụ thuộc vào yêu cầu của người nộp thuế.

Số tiền nộp thừa nhiều nhất gần 59 triệu đồng. Sau 15 ngày nếu người nộp thuế không phản hồi, cơ quan thuế sẽ tất toán khoản nộp thừa. Vụ việc phơi bày sự mất cân đối: trong khi Nhà nước chủ động truy thu nợ thuế — theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP, cá nhân kinh doanh nợ từ 50 triệu đồng quá 120 ngày có thể bị tạm hoãn xuất cảnh, doanh nghiệp nợ 500 triệu đồng hoặc không hoạt động tại địa chỉ đăng ký cũng bị cấm xuất cảnh, với lãi chậm nộp 0,03%/ngày — thì cơ quan thuế giữ tiền của người nộp thuế hàng chục năm lại không phải trả lãi.

Luật Quản lý thuế sửa đổi, được hơn 92% đại biểu Quốc hội thông qua tháng 12-2025, bổ sung cơ chế hoàn thuế tự động dựa trên dữ liệu nhưng triển khai "theo từng giai đoạn, phù hợp điều kiện thực tế và hạ tầng công nghệ." Trong lúc chờ đợi, 278 hồ sơ tại quận 11 sẽ bị xử lý theo cơ chế cũ.

8 tháng đầu năm, Thuế TP.HCM đã hoàn hơn 29.500 tỷ đồng tiền thuế cho doanh nghiệp — cao nhất cả nước — chủ yếu là hoàn thuế xuất khẩu và dự án đầu tư. Các khoản hoàn này buộc phải qua kiểm tra, đối chiếu vì số dư do doanh nghiệp tự khai. Trong khi đó, 1,5 tỷ đồng của 278 doanh nghiệp quận 11 không cần xác minh nhưng lại bị "bỏ quên" chỉ vì không ai đứng ra xin hoàn. Bài xã luận cho rằng cần xem nghĩa vụ thuế là quan hệ hai chiều thực sự.