Việt Nam: Cơ quan thuế siết chặt làm sạch mã số thuế, nhắm vào doanh nghiệp ma

Cơ quan thuế đang đẩy mạnh làm sạch dữ liệu người nộp thuế và xử lý rủi ro liên quan đến mã số thuế tạm ngừng hoạt động, cảnh báo rằng doanh nghiệp ngừng kinh doanh nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt mã số thuế vẫn phải đối mặt với rủi ro pháp lý.

Luật sư Nguyễn Văn Tuấn, Giám đốc Công ty Luật TNHH TGS, cho biết việc đóng cửa cơ sở không chấm dứt nghĩa vụ thuế. Trạng thái mã số thuế 03, theo quy định tại Thông tư 90/2026/TT-BTC, cho thấy người nộp thuế ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Mặc dù trạng thái 03 phản ánh tình trạng quản lý chứ không tự động truy thu thuế, nhưng có thể dẫn đến vướng mắc về hóa đơn, tồn đọng khai thuế và tiền phạt.

Ông Nguyễn Đức Huy, Phó Ban Nghiệp vụ, Cục Thuế, Bộ Tài chính cho biết, cơ quan thuế phối hợp với công an, hải quan, cơ quan đăng ký kinh doanh và chính quyền địa phương để xử lý các trường hợp giả mạo, sử dụng trái phép thông tin thành lập doanh nghiệp ma. Ngành thuế cũng tập trung tháo gỡ hồ sơ đủ điều kiện và tăng cường sàng lọc rủi ro.

Nhiều đề xuất được đưa ra để doanh nghiệp có đường lui an toàn, bao gồm cơ chế xóa tên tự động với doanh nghiệp không doanh thu, không báo cáo tài chính ba năm liên tục và không nợ thuế gốc; cơ chế giải thể trước, bảo lưu nghĩa vụ cá nhân sau; miễn truy thu lệ phí môn bài và tiền phạt thủ tục cho doanh nghiệp đã ngừng hoạt động thực tế; và xây dựng hệ thống cảnh báo vi phạm chủ động qua VNeID.