Việt Nam thắt chặt quy định minh bạch chuỗi cung ứng để tiếp cận thị trường EU

Việt Nam đang thực thi các tiêu chuẩn minh bạch chuỗi cung ứng chặt chẽ hơn khi Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) có hiệu lực từ ngày 30/12/2026 đối với doanh nghiệp lớn và vừa, và từ ngày 30/6/2027 đối với doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, yêu cầu truy xuất nguồn gốc đầy đủ cho 7 nhóm hàng hóa trọng điểm — gỗ, cà phê, cao su, ca cao, dầu cọ, đậu nành và gia súc — đến từng lô đất sản xuất.

Trong nước, Nghị định 37/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ tháng 7/2026, bắt buộc truy xuất nguồn gốc đầy đủ đối với hàng hóa có mức rủi ro cao bao gồm thực phẩm, dược phẩm và vật tư nông nghiệp, chuyển trọng tâm quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên rủi ro theo Luật 78/2025/QH15. Nghị định cũng quy định trách nhiệm lưu trữ hồ sơ: đơn vị bán lẻ phải lưu trữ dữ liệu tối thiểu 3 năm, nền tảng thương mại điện tử phải lưu trữ tối thiểu 5 năm và kết nối với Cổng dữ liệu quốc gia.

Bà Hồ Thị Quyên, Phó giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư và Thương mại TP.Hồ Chí Minh (ITPC) nhấn mạnh tính cấp bách của các tiêu chuẩn xanh và minh bạch chuỗi cung ứng khi thương mại quốc tế và nội địa bước vào giai đoạn thực thi nghiêm ngặt. Ông Đặng Bùi Khuê, cố vấn cấp cao Công ty Tư vấn và Đào tạo SMP, khuyến nghị doanh nghiệp áp dụng chuẩn GTIN-13 với tiền tố quốc gia 893 và 9 trường dữ liệu bắt buộc, cùng Tiêu chuẩn GRI 13 về truy xuất chuỗi cung ứng trong báo cáo ESG.

Các chuyên gia cho biết sản phẩm được phân loại thành rủi ro thấp, trung bình và cao dựa trên tỷ lệ vi phạm — nhóm rủi ro cao chịu kiểm soát đặc biệt và kiểm tra nghiêm ngặt khi nhập khẩu. Ông Phạm Hải Nam, chuyên gia quản lý kỹ thuật ESG, nhấn mạnh thêm rằng doanh nghiệp cần rà soát tỷ lệ phần trăm nguyên liệu đã được chứng nhận trên tổng khối lượng thu mua, phát hiện khoảng trống truy xuất và đào tạo nhà cung ứng để gia tăng tỷ lệ nguồn cung được kiểm soát trước khi xuất hàng.