Việt Nam được khuyến nghị tận dụng FDI để nâng cấp chuỗi cung ứng, không chỉ ưu đãi thuế

Các chuyên gia cho rằng Việt Nam cần tận dụng dòng vốn FDI để phát triển doanh nghiệp nội, thay vì chỉ dừng ở vai trò điểm đến đầu tư, đồng thời chuyển hướng từ ưu đãi thuế sang chuyển giao công nghệ và nội địa hóa.

Phát biểu tại diễn đàn về dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, ông Nguyễn Anh Dương thuộc Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược cho biết Việt Nam tiếp tục thu hút FDI lớn, với Singapore dẫn đầu đạt 6,98 tỷ USD năm 2025, tiếp đến là Trung Quốc 5,19 tỷ USD và Hàn Quốc 4,20 tỷ USD. Trong 8 tháng đầu năm 2026, các đối tác chính gồm Singapore, Hàn Quốc, Hong Kong, Malaysia, Trung Quốc và Nhật Bản.

Bà Lê Thị Duyên Hải, Phó chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, nhấn mạnh các ưu đãi thuế truyền thống đang mất dần sức hút, đặc biệt khi thuế tối thiểu toàn cầu được áp dụng. Bà dẫn các quy định mới vẫn cho phép thuế suất ưu đãi 10% trong 10 hoặc 15 năm đối với một số ngành, cùng chính sách miễn giảm thuế cho năng lượng xanh và chuyển đổi số, nhưng cho rằng điều đó chưa đủ để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Việt Nam hiện có hơn 30.000 doanh nghiệp FDI, chiếm chưa đến 3% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động nhưng đóng góp hơn 30% tổng thu ngân sách từ khu vực kinh tế. Các chuyên gia cho rằng cần thu hút các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, phát triển công nghiệp hỗ trợ và xây dựng hệ sinh thái sản xuất xanh.

Diễn đàn cũng ghi nhận rằng ưu đãi theo địa bàn khó hấp dẫn với các ngành giá trị gia tăng cao, vốn khó đầu tư vào vùng sâu vùng xa chỉ vì thuế suất. Chính sách cần phù hợp với cam kết quốc tế và không phân biệt đối xử giữa doanh nghiệp trong và ngoài nước. Các chuyên gia cũng đề xuất hỗ trợ nhân lực chất lượng cao, có thể cho phép khấu trừ chi phí đào tạo.