Việt Nam: Cần thu hẹp khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường để thương mại hóa công nghệ

Việt Nam cần thu hẹp khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường để hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết 57-NQ/TW về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, với nhiều ý kiến kêu gọi tạo cơ chế mạnh hơn để đưa sáng tạo từ nghiên cứu ra sản xuất công nghiệp.

PGS.TS. Ngô Thắng Lợi, Giảng viên cao cấp Đại học Kinh tế Quốc dân, cho rằng Việt Nam đã vào nhóm thu nhập trung bình cao với mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045 nhưng cần tăng trưởng dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh cho biết khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường là điểm nghẽn lớn, khi nhiều kết quả nghiên cứu và sản phẩm mẫu đã có nhưng phải vượt qua nhiều khâu như hoàn thiện công nghệ, thiết kế, thử nghiệm, kiểm định, tiêu chuẩn hóa, bảo hộ tài sản trí tuệ và sản xuất thử trước khi thương mại hóa.

ĐBQH Vũ Hồng Quân (Gia Lai) chỉ ra rào cản từ phía cung là lo ngại trách nhiệm khi định giá kết quả nghiên cứu. Ông đề xuất kết quả được chuyển nhượng qua sàn giao dịch công khai hoặc đấu giá thì người quyết định được miễn trừ trách nhiệm về giá, với điều kiện thực hiện đúng quy trình và không vụ lợi. Ông cũng đề nghị ưu đãi thuế đối với thu nhập từ chuyển giao công nghệ trong nước gắn với điều kiện hợp đồng được đăng ký.

Thứ trưởng Hoàng Minh nhấn mạnh công nghệ chỉ tạo ra lợi thế khi doanh nghiệp có năng lực hấp thụ công nghệ. Ông kỳ vọng doanh nghiệp sẽ chủ động đặt bài toán cho khoa học từ nhu cầu thực tế của thị trường và sản xuất, thay vì tiếp cận đổi mới như một xu hướng.