Việt Nam được khuyến nghị đổi mới quản lý vốn nhà nước hướng tới kỷ nguyên tăng trưởng mới

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển đặc biệt quan trọng, đòi hỏi không chỉ duy trì ổn định kinh tế vĩ mô mà còn xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa nhiều hơn vào năng suất, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Khu vực doanh nghiệp nhà nước — một trong ba trụ cột chính của nền kinh tế — đứng trước những yêu cầu mới về quản lý vốn nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp. Tính đến ngày 31/12/2024, cả nước có 843 doanh nghiệp có vốn Nhà nước, tổng tài sản ước tính hơn 4 triệu tỷ đồng, tổng vốn chủ sở hữu khoảng 2 triệu tỷ đồng. Khuôn khổ pháp lý về quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp chưa quy định rõ ràng, đồng bộ về thẩm quyền, trách nhiệm của chủ sở hữu vốn nhà nước và cơ quan đại diện chủ sở hữu. Hầu hết các DNNN, đặc biệt là tập đoàn, tổng công ty thường hoạt động hiệu quả ở các ngành có lợi thế tự nhiên như khai thác khoáng sản, dầu khí, hoặc thống lĩnh thị trường do lịch sử để lại như viễn thông, tài chính tín dụng.

Các chuyên gia cho rằng SCIC không chỉ là tổ chức đầu mối tiếp nhận, quản lý và thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp mà cần từng bước chuyển sang mô hình quản trị danh mục vốn theo mục tiêu đầu tư, chủ động lựa chọn các lĩnh vực, doanh nghiệp và dự án có tiềm năng tạo ra giá trị gia tăng cao, thúc đẩy đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất. Luật số 68/2025/QH15 và Nghị quyết số 25/2026/QH16 xác lập yêu cầu nâng cao hiệu quả kinh tế nhà nước, đổi mới quản trị DNNN theo chuẩn quốc tế hiện đại, tăng cường vai trò tiên phong trong các lĩnh vực quan trọng, bảo đảm cổ phần hóa, thoái vốn không thất thoát, lãng phí.