Việt Nam: Cần hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường đá quý để bảo vệ người tiêu dùng

Một bài viết đăng ngày 1/8 kêu gọi làm rõ trách nhiệm pháp lý trong giao dịch đá quý, dẫn chứng việc nhiều cơ sở đánh tráo khái niệm giữa ngọc bích (Nephrite) và phỉ thúy (Jadeite), hoặc quảng cáo đá qua xử lý thành đá thiên nhiên.

Tác giả cho rằng cần có cách tiếp cận tổng thể giữa trách nhiệm dân sự, hành chính và hình sự. Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã cho phép người mua yêu cầu đổi trả, hoàn tiền và bồi thường nếu hàng hóa không đúng chất lượng hoặc quảng cáo. Khi người bán cung cấp thông tin sai lệch, như giấy kiểm định ghi Nephrite nhưng quảng cáo là Jadeite để bán giá cao hơn nhiều lần, có dấu hiệu vi phạm và có thể bị xử lý về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả.

Về hình sự, cần chứng minh người bán cố ý sử dụng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản. Tác giả đề xuất 4 giải pháp: ban hành quy chuẩn kỹ thuật thống nhất; số hóa chứng thư kiểm định bằng mã QR; yêu cầu các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội xác thực định danh tài khoản kinh doanh đá quý; và cơ chế thanh toán tạm giữ đối với giao dịch có giá trị lớn.

Các tổ chức giám định cũng phải chịu trách nhiệm: nếu cố ý cấp chứng thư sai có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm; nếu lỗi chuyên môn có thể phải bồi thường.