Việt Nam - Hoa Kỳ chuyển dịch thương mại từ khối lượng sang giá trị gia tăng

Quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ đang chuyển từ mở rộng thương mại truyền thống sang kết nối sâu hơn về đầu tư, công nghệ và chuỗi cung ứng, mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp Việt Nam.

Phát biểu tại hội thảo do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức ngày 25/9, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), cho biết kim ngạch thương mại hai chiều đã tăng từ khoảng 450 triệu USD năm 1995 lên 209,5 tỷ USD năm 2025, tương đương mức tăng khoảng 465 lần sau 30 năm. Tốc độ tăng trưởng bình quân đạt gần 17% mỗi năm.

Hoa Kỳ hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, ông Hải nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ mô hình “Made in Vietnam” sang “Made with Vietnam Value”. Mục tiêu là gia tăng hàm lượng công nghệ, tri thức và đổi mới sáng tạo trong sản phẩm, chuyển dịch từ gia công sang công nghệ, nghiên cứu và phát triển, đồng thời tăng sự hiện diện của Việt Nam trong các lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng xanh, kinh tế số, logistics và đổi mới sáng tạo.

Ông Hải chỉ ra lợi thế của Việt Nam gồm vị trí tại Đông Nam Á, khả năng kết nối với các tuyến thương mại quốc tế, năng lực sản xuất ngày càng mở rộng, mạng lưới hiệp định thương mại tự do và khả năng kết nối với thị trường ASEAN. Để tận dụng cơ hội, Việt Nam cần nâng tỷ lệ nội địa hóa, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng năng lực của doanh nghiệp và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu phát triển bền vững.

Ông Hải lưu ý chính sách thương mại của Hoa Kỳ ngày càng gắn với thương mại đối ứng, cân bằng thương mại, an ninh kinh tế, thúc đẩy sản xuất trong nước và bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng. Năm 2025, Việt Nam và Hoa Kỳ bước vào khuôn khổ đàm phán mới về thương mại đối ứng. Các thách thức gồm quy tắc xuất xứ ngày càng chặt chẽ, nguy cơ các biện pháp phòng vệ thương mại như chống bán phá giá và chống trợ cấp, cùng hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn thực phẩm, môi trường, lao động và phát triển bền vững ngày càng cao.