Việt Nam: VSDC đặt mục tiêu vận hành mô hình đối tác bù trừ trung tâm vào năm 2027

Ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC), cho biết tại tọa đàm kỷ niệm 30 năm thị trường chứng khoán Việt Nam ngày 21/10 rằng VSDC dự kiến vận hành cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) đối với thị trường chứng khoán cơ sở trong quý I hoặc quý II năm 2027.

Mô hình này là bước nâng cấp hạ tầng quan trọng sau khi thị trường được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, nhằm đưa hoạt động bù trừ, thanh toán tiệm cận chuẩn mực quốc tế. Khoảng 80% quốc gia trên thế giới đã áp dụng mô hình CCP cho thị trường cổ phiếu, ông Sơn cho biết. Cơ chế CCP đã được đặt nền tảng pháp lý trong Luật Chứng khoán và Thông tư 145/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Với mô hình CCP, tổ chức đối tác bù trừ trung tâm đứng giữa các bên giao dịch, đóng vai trò là bên mua đối với mọi bên bán và bên bán đối với mọi bên mua, giúp tập trung quản lý nghĩa vụ thanh toán và kiểm soát rủi ro. Trong giai đoạn đầu, yêu cầu ký quỹ vẫn được duy trì đối với nhà đầu tư cá nhân nhằm hạn chế rủi ro, trong khi nhà đầu tư tổ chức sẽ được xem xét theo cơ chế phù hợp. VSDC đã thành lập công ty con với 100% vốn sở hữu, hoạt động theo mô hình pháp nhân độc lập, đồng thời triển khai các điều kiện về nhân sự, công nghệ và cơ sở vật chất.

Trước đó, vào tháng 5/2025, VSDC đã đưa hệ thống công nghệ thông tin KRX vào vận hành, tạo cơ sở cho các sản phẩm và tính năng mới. Giao thức kết nối giữa VSDC, công ty chứng khoán và ngân hàng lưu ký, đặc biệt là ngân hàng lưu ký toàn cầu, đã hoàn thành giai đoạn đầu vào tháng 3/2026. Thị trường cũng đang nghiên cứu mở rộng sang thị trường các-bon, sàn giao dịch cho doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và các sản phẩm tài chính mới.