Việt Nam cân nhắc nâng tiền đặt trước đấu giá đất lên 50% giá khởi điểm

Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) đề xuất nâng tiền đặt trước đối với cá nhân đấu giá quyền sử dụng đất ở từ 20% lên 50% giá khởi điểm, đồng thời bổ sung quy định cấm cá nhân trúng đấu giá nhưng bỏ cọc tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở.

Đề xuất nhằm bịt lỗ hổng khiến người trúng đấu giá bỏ cọc. Nội dung này đang được xem xét trong bối cảnh TPHCM chuẩn bị đấu giá lại 4 lô đất tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm sau khi doanh nghiệp trúng đấu giá năm 2021 không hoàn thành nghĩa vụ tài chính, khiến kết quả bị hủy và Nhà nước thu hồi đất.

Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản TPHCM cho biết 4 lô đất có tổng giá khởi điểm hơn 16.665 tỷ đồng, dự kiến đấu giá ngày 27-11-2026 trên hệ thống đấu giá trực tuyến của Bộ Công an. Người tham gia phải nộp tiền đặt trước bằng 20% giá khởi điểm; tổ chức tham gia để thực hiện dự án phải là doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, có vốn chủ sở hữu không thấp hơn 20% tổng vốn đầu tư dự kiến.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) cho rằng mức đặt trước cao không đồng nghĩa với giảm đầu cơ và có thể thu hẹp cơ hội của người có nhu cầu thực. Dẫn quy định tại Nghị định 24/2024/NĐ-CP về việc nhà thầu vi phạm phải bảo đảm dự thầu gấp 3 lần trong 2 năm, ông đề nghị nghiên cứu vận dụng để người từng bỏ cọc phải nộp tiền đặt trước cao hơn trong một thời hạn nhất định.

Ông Đào Quang Dương, Trưởng phòng Kinh tế đất, Sở NN-MT TPHCM, và luật sư Nguyễn Cảnh đều cho rằng mức 50% có thể hạn chế việc trả giá vượt khả năng thanh toán nhưng không phải giải pháp duy nhất, khi hiệu quả còn phụ thuộc chất lượng quỹ đất, giá khởi điểm và xử lý hành vi thông đồng, thao túng giá. Ông Bạch Văn Lượng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM, cảnh báo mức cọc quá cao có thể sàng lọc người tham gia theo lượng tiền sẵn có thay vì năng lực thực hiện, và đề nghị thẩm định vốn chủ sở hữu, nguồn tiền hợp pháp, khả năng thanh toán, có thể kèm bảo lãnh ngân hàng.