Việt Nam: Tính phương án để doanh nghiệp tự quyết giá xăng dầu từ năm 2027

Bộ Công Thương đang xây dựng 3 kịch bản điều hành thị trường xăng dầu đến năm 2027, trong đó có phương án để doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu tự quyết định giá bán khi thị trường ổn định.

Kịch bản thứ nhất giả định giá dầu cơ bản ổn định quanh mức 80 USD/thùng, nguồn cung được bảo đảm và nghị định mới về kinh doanh xăng dầu có hiệu lực từ năm 2027. Theo định hướng, thương nhân tự quyết giá bán theo nguyên tắc thị trường và chịu trách nhiệm theo pháp luật, Nhà nước không tiếp tục trực tiếp điều hành giá bán định kỳ. Bộ sẽ theo dõi, giám sát việc hình thành giá, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá và cạnh tranh, và với điều kiện này xác định không cần sử dụng các biện pháp bình ổn giá theo Luật Giá.

Kịch bản thứ hai đặt ra khi giá dầu ở ngưỡng trên 90 USD/thùng, nguồn cung bảo đảm, nghị định mới có hiệu lực từ năm 2027, song Bộ nhận định giá khó giảm sâu như đầu năm 2026. Kịch bản thứ ba ứng với giá từ 110 USD/thùng, nguồn cung có nguy cơ gián đoạn do xung đột địa chính trị kéo dài; khi đó dù nghị định đã ban hành, Nhà nước vẫn tiếp tục trực tiếp điều hành giá định kỳ cho đến khi thị trường ổn định. Bộ dẫn căng thẳng Mỹ - Iran và việc Nga gia hạn lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel, nhiên liệu tàu thủy và dầu gasoil là các yếu tố gây áp lực lên nguồn cung thế giới.

Để bảo đảm nguồn cung, Bộ yêu cầu duy trì sản xuất của hai nhà máy lọc dầu, theo dõi sát kế hoạch sản xuất và mua hàng của các thương nhân đầu mối, đa dạng hóa nguồn nhập khẩu và duy trì tồn kho lưu thông theo quy định. Bộ không ưu tiên sử dụng Quỹ bình ổn để hỗ trợ giá bán, tập trung rà soát số dư và ưu tiên hoàn trả ngân sách nhà nước đã tạm ứng; nếu cần chi Quỹ phải căn cứ điều kiện pháp luật và quyết định của cấp có thẩm quyền.

Về nhu cầu năm 2027, Bộ tính toán nhu cầu xăng cơ bản không tăng đáng kể do phương tiện sử dụng điện và các loại năng lượng khác tăng, trong khi nhu cầu dầu cho công nghiệp và vận chuyển dự kiến tăng. Bộ sẽ phối hợp Bộ Tài chính đánh giá kết quả chính sách thuế năm 2026, đặc biệt các ưu đãi có thời hạn đến hết ngày 31/12, để tham mưu phương án áp dụng từ đầu năm 2027, tránh biến động lớn về giá trong giai đoạn chuyển tiếp.