Việt Nam: Chi phí nhập khẩu lúa mì tăng 47% do giá thế giới tăng 43%

Căng thẳng leo thang tại khu vực Biển Đen và gián đoạn logistics đã đẩy giá lúa mì toàn cầu tăng khoảng 43% so với cùng kỳ năm trước, kéo theo chi phí nhập khẩu của Việt Nam tăng cao.

Đàm phán Nga - Ukraine gặp nhiều trở ngại, làm dấy lên lo ngại bất ổn kéo dài. Các quỹ đầu tư và nhóm đầu cơ mua vào để đóng vị thế bán cũng góp phần hỗ trợ giá. Tại Nga, một số nhà ga ngũ cốc tại cảng Novorossiysk gặp sự cố hạ tầng, dự kiến mất 1-4 tháng để khắc phục, ảnh hưởng đến năng lực xuất khẩu đường biển. Theo Rusagrotrans, xuất khẩu lúa mì của Nga trong tháng 8 được dự báo giảm 60% so với cùng kỳ, xuống 1,8 triệu tấn, mức thấp nhất của tháng 8 trong 16 năm. Tại Ukraine, tuyến vận tải thay thế qua sông Danube bị ùn tắc với khoảng 70 tàu chở ngũ cốc đang chờ tại kênh Sulina của Romania, trong khi công suất thông quan chỉ khoảng 5-7 tàu mỗi ngày.

Các nước nhập khẩu đang tìm kiếm nguồn thay thế. Ai Cập - nước nhập khẩu lúa mì lớn nhất thế giới - đã mua khẩn cấp 2 tàu lúa mì từ Pháp, trong khi Sudan thực hiện thương vụ mua lúa mì Pháp đầu tiên sau 18 năm. Tuy nhiên, nguồn cung từ Tây Âu cũng eo hẹp: xuất khẩu lúa mì mềm của EU đến ngày 23/8 giảm 33% so với cùng kỳ năm trước, xuống 2,4 triệu tấn, do thời tiết bất lợi tại Pháp và Anh. Ở chiều ngược lại, Bộ Nông nghiệp Nga đang cân nhắc tạm dừng thuế xuất khẩu ngũ cốc nhằm giảm áp lực tồn kho trong nước vì tắc nghẽn cảng, động thái có thể thúc đẩy xuất khẩu của Nga và phần nào hạn chế đà tăng giá. Tình trạng thiếu ẩm tại các vùng sản xuất chính của Ukraine cũng đe dọa tiến độ gieo trồng lúa mì vụ đông niên vụ 2026-2027, có thể gây áp lực lên nguồn cung trung và dài hạn.

Tại thị trường nội địa, giá lúa mì thế giới tăng đang tác động đến chi phí nhập khẩu. Từ ngày 1-15/8, Việt Nam nhập khẩu 49.400 tấn lúa mì, trị giá 14,8 triệu USD, giá nhập khẩu bình quân 299,6 USD/tấn. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/8, Việt Nam nhập khẩu 5,16 triệu tấn lúa mì, trị giá hơn 1,34 tỷ USD, tăng 51% về lượng và 47% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Bà Nguyễn Thị Kim Phương - Công ty TNHH Anfin - cho biết triển vọng ngắn hạn của giá lúa mì vẫn nghiêng về xu hướng tăng, song thị trường tiềm ẩn rủi ro biến động rất mạnh do độ nhạy cảm cao với tin tức địa chính trị. Trong kịch bản các nút thắt logistics tại Biển Đen từng bước được tháo gỡ và áp lực nguồn cung vụ mới từ Mỹ gia tăng, giá hoàn toàn có thể xuất hiện các nhịp điều chỉnh kỹ thuật sau đợt tăng nóng vừa qua.