Việt Nam: Doanh nghiệp xuất khẩu gỗ đối mặt yêu cầu truy xuất nguồn gốc chặt chẽ hơn để hưởng ưu đãi FTA

Các doanh nghiệp chế biến gỗ Việt Nam hiện không chỉ phải chứng minh tính hợp pháp của nguyên liệu mà còn phải đáp ứng quy tắc xuất xứ cụ thể theo từng hiệp định thương mại tự do để được hưởng ưu đãi thuế quan, theo lãnh đạo ngành.

Ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA), cho biết thị trường quốc tế đặt ra yêu cầu khắt khe về xác minh nguồn gỗ hợp pháp và khả năng truy xuất nguồn gốc, bên cạnh chất lượng và giá cả. Ông nhấn mạnh gánh nặng này thuộc về toàn bộ chuỗi cung ứng, không thể do riêng doanh nghiệp giải quyết.

Quy tắc xuất xứ khác nhau theo mã HS sản phẩm và từng hiệp định. Chẳng hạn, theo CPTPP, hàng hóa thuộc Chương 44 (mã 44.01–44.21) phải đáp ứng tiêu chí chuyển đổi mã số từ nhóm khác, yêu cầu doanh nghiệp đối chiếu mã HS của nguyên liệu không có xuất xứ với mã HS thành phẩm. Sản phẩm nội thất phải tra cứu quy tắc riêng theo mã HS của chính sản phẩm đó, không thể áp dụng quy tắc của gỗ nguyên liệu.

Ông Mẫn kiến nghị Chính phủ, các bộ, ngành, hiệp hội và tổ chức liên quan xây dựng cơ chế thống nhất chứng minh tính hợp pháp của nguyên liệu. Ông cho rằng khi có hệ thống tiêu chí rõ ràng và minh bạch, doanh nghiệp sẽ có đủ cơ sở chứng minh với khách hàng quốc tế. Đối với việc thực hiện C/O, doanh nghiệp cần quản lý nguồn nguyên liệu, xác định đúng mã HS, đối chiếu quy tắc xuất xứ thị trường đích và lưu giữ chứng từ sản xuất.