Việt Nam: Nhu cầu vốn 1.460 tỷ USD thúc đẩy lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán

Việt Nam đối mặt với nhu cầu vốn lên tới 1.460 tỷ USD (38 triệu tỷ đồng) trong giai đoạn 2026-2030, trong đó ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng được 20%, theo hội thảo về tái cấu trúc kênh dẫn vốn diễn ra ngày 15/7.

Khoảng trống vốn này đã thúc đẩy các cơ quan quản lý đẩy nhanh lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi. Việc FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp (có hiệu lực từ 18/9/2026) và mục tiêu nâng hạng MSCI vào năm 2030 được coi là "vận hội vàng" để thu hút dòng vốn gián tiếp nước ngoài, theo ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN).

Bà Đặng Nguyệt Minh, Giám đốc Nghiên cứu Dragon Capital, cảnh báo dư nợ tín dụng của Việt Nam đã chạm 145% GDP, hạn chế dư địa mở rộng cho vay ngân hàng. Bà ước tính khoảng trống vốn hàng năm từ 120-150 tỷ USD cần được lấp đầy bằng các công cụ tài chính dài hạn.

Để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của MSCI, UBCKNN đang triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) vào năm 2027, nới lỏng tỷ lệ sở hữu nước ngoài (FOL) tại các ngành không thiết yếu và phát triển hệ thống tài khoản tổng (Omnibus Account). Việc công bố thông tin bằng tiếng Anh cũng đang được đẩy mạnh.

Ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Tổng công ty Lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC), lưu ý nhà đầu tư cá nhân vẫn chiếm 88-89% khối lượng giao dịch, trong khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài giảm từ 24% năm 2016 xuống còn 12% hiện nay. Ông kêu gọi đẩy mạnh IPO và thoái vốn tại các doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp FDI để đảo ngược dòng vốn ngoại rút ròng.

Ông Bùi Thành Trung, Phó Tổng giám đốc Chứng khoán Thiên Việt (TVS), chỉ ra điểm nghẽn lớn nhất là thiếu sàn giao dịch chuyên biệt cho startup. Ông cho rằng phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp theo mô hình Singapore sẽ giúp vốn luân chuyển hiệu quả và nuôi dưỡng các doanh nghiệp công nghệ tầm cỡ quốc tế.

Bà Đặng Nguyệt Minh chỉ ra sự mất cân đối trong cấu trúc thị trường chứng khoán Việt Nam khi nhóm tài chính – ngân hàng và bất động sản chiếm 68% vốn hóa, trong khi tỷ trọng sản xuất, dịch vụ và công nghệ còn quá nhỏ. Bà cho rằng phát triển các nhà đầu tư tổ chức như quỹ hưu trí và doanh nghiệp bảo hiểm là yêu cầu bắt buộc để tạo ra nguồn vốn dài hạn ổn định.