Việt Nam: Chương trình tín dụng SME 409.000 tỷ đồng mới giải ngân chưa tới 5%

Chương trình tín dụng động lực tăng trưởng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa có 9 ngân hàng đăng ký tham gia với quy mô khoảng 409.000 tỷ đồng, nhưng đến đầu tháng 10 mới giải ngân 18.600 tỷ đồng, chưa tới 5% quy mô.

Bà Trịnh Quỳnh Giao, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Quản lý quỹ PVI, nêu con số này tại một diễn đàn đầu tư ở Hà Nội ngày 12/11, cho rằng khoảng cách giữa nguồn vốn công bố và khả năng hấp thụ vốn thực tế là đáng kể. Theo bà, trong khi nền kinh tế vẫn dựa nhiều vào đầu tư công và vốn FDI, bài toán là làm sao để dòng vốn lan tỏa sâu hơn đến khu vực tư nhân, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Mặt bằng lãi suất đã hạ nhiệt sau các động thái điều hành của Ngân hàng Nhà nước. Hầu hết ngân hàng thương mại giảm ít nhất 0,5 điểm phần trăm lãi suất tiền gửi niêm yết kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; đến cuối tháng 10, lãi suất bình quân tiền gửi mới giảm khoảng 0,4%/năm so với giữa tháng, lãi suất cho vay mới giảm 0,2-0,5%/năm so với đầu tháng. Hơn 20 ngân hàng công bố chương trình tín dụng ưu đãi giảm lãi vay 1,5-2%/năm. Bà Phạm Thị Hải, Giám đốc tài chính Công ty CP Tôn Thép Việt Pháp, cho biết lãi vay của công ty giảm về khoảng 6,1%/năm, gần mặt bằng năm 2025, giúp tiết kiệm hàng trăm triệu đồng mỗi tháng.

Ông Nguyễn Đức Hải, Giám đốc Đầu tư cấp cao Công ty Quản lý quỹ Manulife Investments Việt Nam, cho rằng rào cản không chỉ ở lãi suất mà còn ở mức độ rủi ro và tính minh bạch của doanh nghiệp, khiến ngân hàng ít động lực cấp tín dụng. Ông đề xuất nghiên cứu cơ chế bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa hoặc hạch toán kế toán phù hợp với nhóm khoản vay này. TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, đề cập định hướng sửa Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, gồm voucher đào tạo 10.000 CEO, mục tiêu cấp vốn cho ít nhất 300.000 doanh nghiệp đến năm 2030, hỗ trợ chuyển đổi xanh lãi suất khoảng 2% và chuyển đổi số với một số địa phương hỗ trợ tới 50% chi phí công nghệ.

Ông Nguyễn Việt Anh, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Chiến lược và Quản trị Ngân hàng TPBank, nhận định lãi suất cho vay khó xuống dưới 10%/năm và doanh nghiệp cần chuẩn bị cho mặt bằng chi phí vốn cao hơn; không thể tiếp tục phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng mà cần khơi thông thị trường vốn cho nguồn lực trung và dài hạn. Bà Trịnh Quỳnh Giao lưu ý việc giảm lãi suất tạo áp lực lên ngân hàng khi biên lãi ròng thu hẹp, trong lúc rủi ro tín dụng có xu hướng tăng.