Việt Nam: Mục tiêu tăng trưởng GDP 2027 đối mặt với thách thức về hiệu quả nguồn lực

Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên cho năm 2027, nhưng báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội chỉ ra những rủi ro cơ cấu đáng kể có thể ảnh hưởng đến mục tiêu này.

GDP quý III/2026 tăng 9,95%, đưa mức tăng chung 9 tháng lên 9%. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15%, trong khi vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả năm ước đạt 1.110 tỷ USD, và thu ngân sách nhà nước ước vượt 3,06 triệu tỷ đồng, tăng 14%.

Dù các số liệu tích cực, báo cáo của Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI cho thấy bốn trung tâm kinh tế lớn nhất – TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng và Đồng Nai, đóng góp gần 47% GRDP toàn quốc – đều dự kiến không đạt mục tiêu tăng trưởng năm 2026. Nền kinh tế nhập siêu 19,42 tỷ USD sau 9 tháng do nhập khẩu tăng khoảng 37% so với xuất khẩu tăng 24,5%. Tốc độ tăng vốn của khối doanh nghiệp dân doanh chỉ đạt 14%, thấp nhất trong ba khu vực kinh tế.

Lạm phát bình quân 9 tháng đạt 4,5%, tiệm cận trần mục tiêu, và tín dụng tăng nhanh hơn huy động gây áp lực lên lãi suất. Chính phủ dự kiến hoàn thành và vượt 14/15 chỉ tiêu kinh tế - xã hội năm 2026, nhưng cơ quan thẩm tra đánh giá chỉ 9/15 chỉ tiêu chắc chắn đạt, 5 chỉ tiêu phải phấn đấu và 1 chỉ tiêu về giảm nghèo đa chiều dự kiến khó hoàn thành.

Nút thắt lớn nhất được xác định là hiệu quả chuyển hóa nguồn lực thấp. Giải ngân vốn đầu tư công 9 tháng đạt gần 643 nghìn tỷ đồng, bằng 63% kế hoạch, nhưng vốn tạm ứng chưa thu hồi chiếm 37%. Cả nước còn 1.131 dự án tồn đọng kéo dài. Tiến độ các dự án điện khí LNG và lưới truyền tải diễn ra chậm, và tỷ lệ giải ngân vốn khoa học - công nghệ mới chỉ đạt khoảng 37%.