Việt Nam chương trình 32 tàu biển hơn hai thập kỷ trước tạo cú hích cho ngành hàng hải

Hơn hai thập kỷ trước, Chính phủ Việt Nam đã triển khai chương trình đóng mới 32 tàu biển thương mại tại các nhà máy trong nước, một quyết sách góp phần hiện đại hóa đội tàu và nâng cao năng lực đóng tàu.

Chương trình, khởi xướng dưới thời cố Thủ tướng Phan Văn Khải và Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Tấn Dũng, sử dụng vốn vay bằng đồng Việt Nam từ Quỹ Hỗ trợ Phát triển, tiền thân của Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Các khoản vay có thời hạn 12 năm, ân hạn 2 năm và lãi suất từ 3,5% đến 9,6% tùy thời kỳ. Đội tàu gồm 30 tàu hàng khô các loại và 2 tàu container 1.800 TEU.

Thiết kế tàu do Công ty liên doanh Vina-Kita giữa Vinashin và đối tác Nhật Bản đảm nhận. Tập đoàn Kanematsu thu xếp cung ứng trọn gói máy móc buồng máy, máy chính, hệ trục chân vịt, máy phát điện và khí tài hàng hải từ Nhật Bản. Cơ chế đăng kiểm kép giữa Cục Đăng kiểm Việt Nam và ClassNK giúp tàu đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Chương trình giúp Vinalines, nay là VIMC, thay thế đội tàu cũ mua từ nước ngoài.

Về phía đóng tàu, Vinashin tích lũy năng lực qua chương trình, sau đó nhận đơn hàng xuất khẩu từ tập đoàn Graig của Anh cho hơn 16 tàu hàng rời Panamax cùng đơn hàng từ chủ tàu Israel và Ý. Chương trình dự kiến có giai đoạn hai đóng thêm 40 tàu nhưng bị gián đoạn do tái cơ cấu Vinashin và chấm dứt cơ chế vốn ưu đãi từ Quỹ Hỗ trợ Phát triển. Tác giả Hà Đức Bàng, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Chủ tàu Việt Nam, nguyên Tổng giám đốc VIMC, đề xuất một chương trình đội tàu quốc gia thế hệ mới gắn với chuyển đổi xanh, tín dụng dài hạn, ưu đãi thuế và liên kết chuỗi cung ứng.