Việt Nam: Thiên tai gây thiệt hại 97.000 tỷ đồng, lộ rõ khoảng trống tài chính thích ứng

Thiên tai gây thiệt hại ước tính 97.000 tỷ đồng cho Việt Nam trong năm 2025, phản ánh sự mất cân bằng toàn cầu trong tài chính khí hậu, khi phần lớn dòng vốn tập trung vào giảm phát thải thay vì thích ứng.

Theo Climate Policy Initiative, tổng dòng vốn khí hậu toàn cầu năm 2023 đạt kỷ lục 1.900 tỷ USD, nhưng chỉ 65 tỷ USD dành cho các dự án thích ứng, chưa đầy 4% tổng số. Giảm phát thải nhận 1.780 tỷ USD. Chương trình Môi trường Liên hợp quốc ước tính các nước đang phát triển cần 310-365 tỷ USD mỗi năm cho thích ứng đến 2035, nhưng tài chính thích ứng chính thức từ các nước phát triển chỉ đạt 26 tỷ USD trong năm 2023, chênh lệch gấp 12-14 lần.

Kế hoạch quốc gia thích ứng biến đổi khí hậu cập nhật của Việt Nam yêu cầu 55-92 tỷ USD đến năm 2030, trong khi Ngân hàng Thế giới ước tính nhu cầu đầu tư thích ứng 254 tỷ USD đến năm 2040. Tín dụng xanh nội địa đạt 828.000 tỷ đồng giữa năm 2026, tương đương 4,3% tổng dư nợ, và tập trung chủ yếu vào năng lượng tái tạo và giao thông thay vì quản lý nước hay phòng chống lũ lụt.

Bài viết dẫn ví dụ Nhật Bản, Philippines và Bangladesh trong việc sử dụng công cụ tài khóa và bảo hiểm để thu hẹp khoảng trống thích ứng, đồng thời chỉ ra rằng danh mục phân loại xanh mới theo Quyết định 21 mở rộng lên 45 loại hình dự án nhưng chỉ có ba loại liên quan đến nước.