Việt Nam: 80% vốn huy động ngắn hạn tạo ra sự mất cân đối vốn cho xuất khẩu

Khoảng 80% nguồn vốn huy động của hệ thống ngân hàng Việt Nam là ngắn hạn, trong khi doanh nghiệp xuất khẩu cần vốn dài hạn để nâng cấp công nghệ và vốn lưu động phủ trọn chu kỳ sản xuất, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết.

Tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp ngày 18/7, Chủ tịch Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng nói các ngân hàng không dư dả vốn để cung ứng tín dụng, đặc biệt với nhiều dự án lớn sắp triển khai. Sự mất cân đối này dẫn đến việc Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 25/2026, có hiệu lực từ 1/7, nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được dùng cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%.

Xuất khẩu hàng hóa Việt Nam năm 2025 đạt 475,04 tỷ USD, tăng 17% so với năm trước. Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đóng góp 367,09 tỷ USD, chiếm 77,3% tổng kim ngạch, trong khi khu vực kinh tế trong nước giảm 6,1% còn 107,95 tỷ USD, trở thành khối phụ thuộc nhiều nhất vào tín dụng nội địa.

Dòng vốn quốc tế đang dịch chuyển theo địa chính trị và tìm đường giải ngân. Khảo sát năm 2025 của BlackRock với 175 single family office cho thấy 42% danh mục trung bình nằm ở tài sản thay thế, trong đó 32% dự kiến tăng phân bổ vào tín dụng tư nhân giai đoạn 2025-2026. Bà Phan Đình Phương Anh, Đồng sáng lập Angels 4 Us, cho rằng cần chuẩn bị ở cấp ngành — xác định chính xác nút thắt vốn của từng ngành và kết nối với công cụ chính sách quốc tế phù hợp — để khơi thông dòng vốn này cho doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.