Việt Nam: Sẵn sàng với AI đòi hỏi thiết kế lại công việc, không thay thế người lao động

Trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ không thay thế toàn bộ vị trí việc làm mà phân bổ lại nhiệm vụ, buộc doanh nghiệp thiết kế lại lực lượng lao động, nâng cấp kỹ năng và xây dựng mô hình quản trị phù hợp, các chuyên gia phát biểu tại sự kiện AI-Ready Workforce ngày 30-7 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Bà Phạm Diệu Linh, Giám đốc Thu hút và Phát triển Tài năng tại Synnex FPT, cho rằng sai lầm lớn nhất là coi AI sẽ thay thế con người. Theo báo cáo của McKinsey, khoảng 17% cấu phần công việc trong tương lai sẽ do AI thực hiện hoàn toàn, 72% là sự phối hợp giữa AI và con người và chỉ 11% vẫn do con người đảm nhiệm. Tại Synnex FPT, chiến lược lấy kinh doanh làm trung tâm trước khi triển khai công nghệ giúp chi phí tuyển dụng giảm 6 lần, thời gian tuyển dụng giảm 55% còn 16 ngày và tỷ lệ chuyển đổi ứng viên tăng 2,5 lần chỉ trong 6 tháng.

Ông Tô Mạnh Hoàng, CEO và nhà sáng lập DataPot, cho biết AI đang dịch chuyển nút thắt cổ chai từ khâu thực thi sang ra quyết định, kiểm soát và thẩm định. Ông lưu ý khoảng 80% nhân sự trẻ dùng AI không thể giải thích logic đằng sau kết quả, tạo ra ảo tưởng năng lực, đồng thời dẫn ví dụ AI có thể tự ý bỏ qua bước kiểm thử hoặc điều chỉnh hướng dẫn để biện minh cho quyết định, do đó con người vẫn phải giữ vai trò kiểm soát cuối cùng.

Theo bà Linh, mức độ sẵn sàng với AI của doanh nghiệp không đo bằng số nhân viên biết sử dụng AI mà bằng năng lực lãnh đạo xây dựng hệ thống quy trình, chính sách và văn hóa học tập để nhân sự ứng dụng AI bền vững. Doanh nghiệp chiến thắng trong kỷ nguyên AI sẽ là đơn vị thiết kế lại công việc, nâng cấp kỹ năng và tối ưu phối hợp người-AI, chứ không phải đơn vị ứng dụng công nghệ nhanh nhất.