Việt Nam: Luật Đầu tư sửa đổi tạo luồng xanh cho dự án công nghệ chiến lược

Bộ Tư pháp đang thẩm định dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, dự kiến trình Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 2 vào tháng 10-2026.

Dự thảo nhằm thể chế hóa toàn diện Nghị quyết 10-NQ/TW ngày 8-6-2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Bốn trụ cột cải cách lớn được đề xuất: quy trình thủ tục đầu tư đặc biệt cho dự án công nghệ chiến lược tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số, khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế; ưu đãi theo kết quả đầu ra gắn với R&D, chuyển giao công nghệ và nội địa hóa, cùng việc luật hóa Quỹ hỗ trợ đầu tư ứng phó Thuế tối thiểu toàn cầu; cho phép Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh hỗ trợ trực tiếp chi phí đào tạo lao động cho doanh nghiệp FDI và kéo dài thời hạn dự án hạ tầng khu công nghiệp sinh thái lên tới 70 năm; thiết lập Cổng một cửa đầu tư quốc gia do Bộ Tài chính chủ trì cùng cơ chế giám định độc lập chống chuyển giá.

Dù có nhiều nội dung tiến bộ, dự thảo vẫn còn một số khoảng trống thể chế. Thiếu quy trình rà soát an ninh đầu tư quốc gia chuyên sâu, khái niệm chủ sở hữu hưởng lợi cuối cùng chưa được làm rõ. Dự thảo thiếu khung thử nghiệm cho dòng vốn đầu tư gián tiếp, tài sản số và nới room ngoại phục vụ nâng hạng thị trường chứng khoán, mà dẫn chiếu thụ động sang Luật Chứng khoán. Cũng thiếu cơ chế khuyến khích chuyên gia, quản lý người Việt khởi nghiệp sau thời gian làm việc tại tập đoàn FDI, như vốn hạt giống hay bảo vệ trước thỏa thuận không cạnh tranh và chuyển giao sở hữu trí tuệ.