Việt Nam: Huy động vốn chậm hơn tín dụng, chi phí vốn tiến gần đỉnh 2022-2023

Tiền gửi ngân hàng tại Việt Nam tăng 5,5% trong nửa đầu năm 2026, thấp hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng 9%, làm gia tăng khoảng cách vốn và đẩy lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng lên 7,5%, tiến gần đỉnh 8,7% của đợt căng thẳng thanh khoản 2022-2023.

Theo Techcom Securities (TCBS), tiền gửi tăng tốc rõ rệt trong quý II, thêm 614.000 tỷ đồng (tăng 4,8% so với quý I) sau một quý I gần như đi ngang, đưa tổng dư lên 13,4 triệu tỷ đồng. So với cùng kỳ năm trước, tiền gửi tăng 12,1%. Trong 26 ngân hàng, có tới 20 ngân hàng có tiền gửi tăng chậm hơn dư nợ, tạo khoảng cách 3,5 điểm phần trăm — nguồn gốc của áp lực thanh khoản hiện nay.

Các kênh huy động khác nổi lên. Giấy tờ có giá (trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi) tăng 16,7% từ đầu năm lên 1,96 triệu tỷ đồng, chiếm 9,8% tổng huy động, gần gấp đôi tỷ trọng hai năm trước. Tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại bốn ngân hàng quốc doanh tăng 45% lên 716.000 tỷ đồng, và từ 11/08 được tính 50% vào nguồn huy động khi tính tỷ lệ LDR. Vốn liên ngân hàng đạt 3,7 triệu tỷ đồng, chiếm 18,6% tổng huy động, với lãi suất hạ nhiệt sau khi Ngân hàng Nhà nước nới LDR và bơm ròng.

TCBS Research dự báo chi phí vốn tiếp tục neo cao trong nửa cuối năm, khi nhu cầu tín dụng vẫn lớn trong khi huy động chưa theo kịp. Khả năng chuyển chi phí vốn cao hơn sang lãi suất cho vay sẽ quyết định NIM, và các ngân hàng có CASA cao cùng nền tiền gửi dân cư rộng sẽ giữ được lợi thế rõ nhất.