Việt Nam: Ngân hàng vẫn gánh vốn dài hạn, cần sự chia lửa của thị trường vốn

Tín dụng trung và dài hạn tại Việt Nam đang tăng nhanh hơn cho vay ngắn hạn, khiến ngân hàng vẫn là kênh cung cấp vốn chủ đạo trong khi thị trường vốn còn kém phát triển.

Trong nửa đầu năm 2026, cho vay trung và dài hạn tăng 11,1% trong khi tín dụng ngắn hạn tăng 6,9%, theo S&I Ratings. Tính đến ngày 22/8, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt hơn 9%, trong đó tín dụng trung và dài hạn chiếm 48,5%, Chứng khoán Yuanta ghi nhận. Tổng dư nợ cho vay trung và dài hạn đạt 47,3% tổng dư nợ, tăng 0,9 điểm phần trăm so với cuối năm 2025.

Ngân hàng Nhà nước đã nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40% theo Thông tư 25/2026, có hiệu lực từ quý III. Bà Vũ Diệu Hà, chuyên viên phân tích Công ty Chứng khoán KB Việt Nam, cho rằng việc nới trần giúp các ngân hàng sử dụng nhiều hơn nguồn vốn ngắn hạn chi phí thấp để tài trợ cho các khoản vay dài hạn, hỗ trợ biên lãi ròng.

Dù có điều chỉnh chính sách, khoảng 90% tiền gửi của khách hàng có kỳ hạn dưới 12 tháng trong khi các dự án hạ tầng, năng lượng và sản xuất cần nguồn vốn kéo dài nhiều năm, ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch FiinGroup và FiinRatings, nhận định. Hệ số an toàn vốn của các ngân hàng Việt Nam khoảng 12%, thấp hơn mức 15%-18% tại nhiều thị trường, theo ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Tín dụng đang chiếm khoảng 50%-51% tổng nguồn vốn, trong khi thị trường cổ phiếu đóng góp khoảng 6,4%, trái phiếu doanh nghiệp khoảng 7%, đầu tư công 12%-15% và FDI khoảng 12%, ông Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV cho biết. Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam được phê duyệt theo Quyết định 1413/QĐ-TTg ngày 27/7/2026 xác định thị trường chứng khoán là kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ lực.