Việt Nam: Doanh nghiệp ứng dụng AI để nâng cao năng suất, vẫn còn nhiều rào cản

Trí tuệ nhân tạo đang chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang hoạt động sản xuất – kinh doanh tại các doanh nghiệp Việt Nam, giúp tối ưu nguồn lực, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao hiệu quả vận hành.

Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) đã xây dựng hệ sinh thái số với các nền tảng PVOIL POS, PVOIL Easy, PVOIL 4U, PVOIL B2B cùng hơn 10 ứng dụng phục vụ quản trị và vận hành. Ông Nguyễn Viết Hồng, Tổng Giám đốc Vina CHG, cho biết AI đã trở thành công cụ cốt lõi trong chống hàng giả, phát hiện và cảnh báo vi phạm trực tuyến nhanh hơn nhiều so với phương thức thủ công.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), nền tảng AI theo mô hình SaaS giúp rút ngắn khoảng cách công nghệ mà không cần đầu tư lớn cho hạ tầng. Tùy vị trí, AI có thể giúp năng suất tăng 30%–80% ở một số khâu. Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu vẫn là rào cản: một hệ thống AI chuyên nghiệp cho SME có thể tiêu tốn khoảng 500 triệu đồng/năm, bao gồm phần mềm, chi phí đào tạo và các chi phí khác, trong khi lãi suất vay thương mại khá cao.

Bên cạnh tài chính, doanh nghiệp đối mặt với bài toán dữ liệu, nhân lực và an ninh mạng. Dữ liệu phân tán, thiếu chuẩn hóa khiến việc khai thác AI gặp hạn chế, trong khi nhân sự vừa am hiểu chuyên môn vừa làm chủ công nghệ còn thiếu. Khi dữ liệu doanh nghiệp, hợp đồng và thông tin khách hàng được đưa lên môi trường số, yêu cầu bảo mật cũng cao hơn.

Ông Trần Đoàn Thế Duy, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Du lịch Vietravel, cho biết điểm nghẽn lớn của du lịch Việt Nam là tính liên thông của hệ sinh thái, bao gồm visa, hàng không, sân bay, giao thông, lưu trú, điểm đến, thanh toán và dữ liệu. Doanh nghiệp cần cơ chế điều phối đủ mạnh cùng hạ tầng dữ liệu du lịch quốc gia, kết nối theo chuẩn chung giữa Nhà nước, địa phương và doanh nghiệp. TS Đào Hà Trung, Chủ tịch Hội Công nghệ cao TPHCM, khuyến nghị các SME trước hết tận dụng các dịch vụ có sẵn như SaaS, lưu trữ đám mây và trợ lý AI trả phí theo tháng cho các tác vụ cụ thể như báo giá, kế toán, báo cáo, thay vì tự đầu tư hệ thống riêng, cùng với mô hình đào tạo “thực chiến” có sự phối hợp của hiệp hội ngành nghề, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ.