Việt Nam: Thị trường vốn đối mặt hai nút thắt lớn, chuyên gia cảnh báo

Nền kinh tế Việt Nam ước tính cần khoảng 38 triệu tỷ đồng (1,52 nghìn tỷ USD) vốn đầu tư cho giai đoạn 2026-2030, nhưng chỉ khoảng 20% có thể đến từ ngân sách nhà nước, theo một hội thảo về tái cấu trúc thị trường vốn diễn ra tại Hà Nội ngày 15/7.

Thiếu hụt này cho thấy nhu cầu cấp thiết phải tăng cường thị trường chứng khoán như một kênh dẫn vốn trung và dài hạn. Tuy nhiên, các chuyên gia xác định hai nút thắt lớn. Thứ nhất, thị trường thiếu hàng hóa chất lượng: cơ cấu vốn hóa nghiêng nhiều về tài chính và bất động sản (68% vốn hóa năm 2026, tăng từ 56% năm 2020), trong khi sản xuất và dịch vụ thu hẹp, và các lĩnh vực công nghệ cao, tiêu dùng quy mô lớn gần như vắng bóng. Thứ hai, thiếu vốn dài hạn từ nhà đầu tư tổ chức trong nước, khi nhà đầu tư cá nhân chiếm 85-90% giá trị giao dịch, gây biến động.

Bà Đặng Nguyệt Minh, Giám đốc Nghiên cứu Công ty Quản lý quỹ Dragon Capital, cho biết mặc dù Việt Nam có nhiều yếu tố nội tại hấp dẫn như tăng trưởng GDP, môi trường kinh doanh cải thiện và triển vọng nâng hạng thị trường, nhưng vốn ngoại vẫn rút ròng do các vấn đề cấu trúc này. Bộ Tài chính đặt mục tiêu huy động khoảng 5,4 triệu tỷ đồng từ thị trường chứng khoán trong giai đoạn này, gấp hơn hai lần giai đoạn 2020-2025.

Để tháo gỡ nút thắt, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo nghị định cho phép doanh nghiệp dự án PPP phát hành trái phiếu ra công chúng, tạo kênh đầu tư hạ tầng mới. Các chuyên gia kêu gọi triển khai đồng bộ các giải pháp: tăng cung hàng hóa chất lượng, xây dựng cầu vốn dài hạn, và hoàn thiện hạ tầng và thể chế thị trường.