Việt Nam: Thị trường vốn cần mở rộng để đáp ứng nhu cầu đầu tư 4,7 triệu tỷ đồng

Việt Nam cần ít nhất 4,7 triệu tỷ đồng tổng đầu tư xã hội, trong đó khu vực tư nhân đóng góp hơn 2,6 triệu tỷ đồng, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP tối thiểu 10% trong năm 2026, đòi hỏi thị trường vốn phải mở rộng.

GDP 9 tháng tăng 9,01%, với chỉ số PMI sản xuất đạt 51,9 điểm trong tháng 9, đánh dấu tháng thứ 15 liên tiếp mở rộng. Vốn FDI đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%, và vốn giải ngân đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1% – mức cao nhất trong 5 năm. Thông tư 25 khôi phục trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn lên 40% từ 30%, giải phóng 52-60 tỷ USD; Quyết định 1743 nâng tỷ lệ tiền gửi Kho bạc vào nguồn vốn từ 20% lên 50%; và 750.000 tỷ đồng cho vay 18 dự án hạ tầng lớn được loại khỏi hạn mức tín dụng năm 2026.

Kho bạc Nhà nước gọi thầu 545 nghìn tỷ đồng trái phiếu Chính phủ (tỷ lệ đăng ký mua 87,7%, khối lượng trúng thầu 246,5 nghìn tỷ đồng – 45,2% kế hoạch), trong khi lợi suất kỳ hạn 10 năm tăng 88 điểm cơ bản lên 4,37% và kỳ hạn 5 năm tăng 107 điểm cơ bản lên 4,12%. Nhà đầu tư trong nước nắm 97% (bảo hiểm 60,4%, ngân hàng 36,6%, nước ngoài 0,1%), trong khi chính phủ có kế hoạch vay 6.497 nghìn tỷ đồng đến năm 2030, địa phương cần 622 nghìn tỷ đồng, Hà Nội dự kiến phát hành 150.000-200.000 tỷ đồng qua 5 ngân hàng thương mại nhà nước, và Bộ Tài chính nghiên cứu phát hành 1 tỷ USD trái phiếu quốc tế. Đường cong lợi suất dịch chuyển lên 120-150 điểm cơ bản trong 12 tháng.

Phát hành trái phiếu doanh nghiệp đạt 409,8 tỷ đồng, với ngân hàng 49,2% và bất động sản 41,5%, theo các quy định (Luật 56/2024, Nghị định 245/2025, Nghị định 200/2026) giới hạn nợ phải trả không quá 5 lần vốn chủ sở hữu và yêu cầu xếp hạng tín nhiệm. Vay hợp vốn quốc tế đạt 3,8 tỷ USD, với VPBank (1,44 tỷ USD), HDBank (721 triệu USD), Masan (750 triệu USD), TCBS (488 triệu USD); tín dụng tư nhân bổ sung VinFast (510 triệu USD từ Deutsche Bank & SeaTown), Vincom Retail (240 triệu USD), Vinpearl (255 triệu USD). Các DFI IFC, ADB, JICA, FMO cho vay VPBank, HDBank, Techcombank, SeABank.

Tín dụng xanh đạt 31,87 tỷ USD, chiếm 4,3% tổng dư nợ, dẫn đầu là năng lượng tái tạo (37%) và nông nghiệp xanh (29%). Verdant Energy phát hành 30 triệu USD (tương đương 792 tỷ đồng) trái phiếu xanh kỳ hạn 15 năm, được GuarantCo bảo lãnh, cho 58 MW điện mặt trời áp mái, và Miza Nghi Sơn phát hành 150 tỷ đồng trái phiếu xanh. Ngân hàng Nhà nước đề xuất hỗ trợ lãi suất 2%/năm, trong khi FiinRatings xác định ba ưu tiên: nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia lên mức đầu tư đến năm 2030, phát triển nhà đầu tư tổ chức (quỹ mở, quỹ hưu trí, UOBAM, VCBF) và tăng cường minh bạch.