Việt Nam: Thị trường vốn cần cải cách thực chất, không chỉ chờ nâng hạng

Thị trường vốn Việt Nam đang đứng trước kỳ vọng hai đợt nâng hạng cùng lúc — nâng hạng thị trường chứng khoán lên thị trường mới nổi và nâng hạng tín nhiệm quốc gia — nhưng trọng tâm của dòng vốn quốc tế là bản chất cải cách, không phải bản thân các xếp hạng, các diễn giả nhận định tại một tọa đàm gần đây.

Ông Song Ki Chong, Trưởng bộ phận Chính sách Xếp hạng Tín nhiệm của NICE Investors Service, chỉ ra ba yếu tố dòng vốn toàn cầu tìm kiếm: dòng tiền kiên nhẫn sẵn sàng cho chu kỳ đầu tư dài; hạ tầng niềm tin để dẫn dắt dòng vốn đó; và uy tín nhà nước đủ mạnh để nhà đầu tư nước ngoài dám đi theo. Ông lưu ý thị trường trái phiếu Hàn Quốc mất gần hai thập kỷ để trở nên đáng tin, không phải hai năm.

Bà Nguyễn Ngọc Anh, Tổng giám đốc SSIAM, cho rằng tài sản hạ tầng dài hạn cần nhà đầu tư dài hạn, không phải người cho vay ngắn hạn. SSIAM ước tính các dự án hạ tầng cần nguồn vốn với tầm nhìn từ 10 năm trở lên, trong khi cấu trúc vốn hiện tại của Việt Nam phụ thuộc lớn vào ngân hàng với kỳ hạn phổ biến dưới 1 năm.

Hệ thống quỹ hưu trí hiện nắm giữ khoảng 835.000 tỷ đồng tài sản, tương đương 6,5% GDP, theo bà Phạm Thị Thanh Tâm, Phó Vụ trưởng Vụ Các định chế tài chính (Bộ Tài chính). Quyết định 1413 của Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng tài sản quỹ hưu trí bình quân 11,5%/năm giai đoạn 2026-2030. Riêng khối quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện chỉ đạt khoảng 2.210 tỷ đồng.

Tọa đàm cũng ghi nhận quan điểm Việt Nam cần xây dựng nhu cầu trong nước trước khi thu hút vốn tổ chức nước ngoài, và quá trình chuyển từ cơ chế non-prefunding sang mô hình đối tác bù trừ trung tâm là trọng tâm theo dõi của các quỹ toàn cầu.