Thị trường carbon Việt Nam đối mặt với rào cản thanh khoản để ngân hàng cho vay

Thị trường carbon trong nước của Việt Nam cần có đủ thanh khoản và cơ chế định giá đáng tin cậy trước khi các ngân hàng có thể cho doanh nghiệp vay mua tín chỉ carbon, theo các chuyên gia tại Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành cho biết Sàn giao dịch carbon trong nước đã bắt đầu vận hành thí điểm từ ngày 29/6/2026, tạo nền tảng cho việc trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon. TS. Lê Xuân Nghĩa, Viện trưởng Viện Tư vấn và Phát triển (CODE), cho rằng thanh khoản thị trường vẫn là vấn đề vì quy mô giao dịch xanh còn nhỏ, phát hành riêng lẻ chiếm ưu thế và thanh khoản thị trường thứ cấp còn hạn chế.

Lãnh đạo các ngân hàng thương mại cho biết dù đã có tiêu chí xanh nhưng vẫn thiếu tiêu chí tài chính cho hoạt động này, và một khoản tín dụng xanh phải qua hai lớp thẩm định: thẩm định tín dụng và thẩm định “tính xanh”. Bà Tạ Thanh Bình, Tổng giám đốc Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC), cho biết hệ thống thanh toán yêu cầu giao dịch phải được bảo đảm đủ tiền trước khi thực hiện, việc chuyển quyền sở hữu gắn với thanh toán được hoàn tất trong ngày T+0 theo phương thức RTGS, với BIDV là ngân hàng thanh toán.

Đến nay đã có hơn 4.000 tín chỉ carbon được giao dịch, cho thấy thị trường còn nhỏ. Các chuyên gia cho rằng để ngân hàng có thể cho vay, thị trường cần có thanh khoản đủ lớn, cơ chế định giá đáng tin cậy, tín chỉ có chất lượng và tính pháp lý rõ ràng, cùng cơ sở để ngân hàng đánh giá rủi ro và khả năng thu hồi vốn.