Việt Nam: Thị trường carbon cần hệ sinh thái tài chính mạnh để thúc đẩy tăng trưởng xanh

Thị trường carbon nội địa mới vận hành của Việt Nam cần một hệ sinh thái tài chính đủ mạnh để trở thành động lực bền vững cho nền kinh tế, theo các diễn giả tại hội thảo ở Hà Nội ngày 14/10.

Ông Phạm Văn Hoành, Tổng Biên tập Báo Tài chính - Đầu tư, cho biết thị trường vận hành từ ngày 29/6 chỉ là điểm khởi đầu. Phát triển bền vững đòi hỏi thanh khoản, dữ liệu minh bạch, cơ chế xác minh đáng tin cậy và hệ sinh thái tài chính chuyển kết quả giảm phát thải thành nguồn thu thực chất cho doanh nghiệp.

Khung pháp lý được xây dựng từ Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Nghị định 29/2026 về sàn giao dịch carbon trong nước và Nghị định 112/2026 về trao đổi quốc tế tín chỉ carbon. Việt Nam đã có kinh nghiệm thương mại hóa kết quả giảm phát thải quốc tế khi nhận 51,5 triệu USD từ Ngân hàng Thế giới vào tháng 3/2024 cho 10,3 triệu tấn đã được xác minh trong Chương trình giảm phát thải vùng Bắc Trung Bộ.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết tín dụng xanh đã mở rộng cả về quy mô và mức độ tham gia. Dư nợ tín dụng xanh đạt trên 856 nghìn tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026, tăng gần 10% so với cuối năm 2025, với tốc độ tăng trưởng bình quân trên 20%/năm giai đoạn 2017-2025. Dư nợ đã được đánh giá rủi ro môi trường và xã hội đạt trên 6,2 triệu tỷ đồng, chiếm trên 31,33% tổng dư nợ toàn nền kinh tế.

Ông Cảnh nhấn mạnh thị trường carbon có thể chuyển kết quả giảm phát thải thành giá trị kinh tế, tạo thêm nguồn lực cho doanh nghiệp đầu tư chuyển đổi xanh thay vì phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Tuy nhiên, các diễn giả nêu ra nhiều câu hỏi cần giải quyết về điểm nghẽn pháp lý, đánh giá rủi ro dự án chính xác, kết nối vốn xanh với thị trường vốn trung dài hạn, và đưa giá trị carbon trở thành yếu tố đáng tin cậy trong quyết định tài chính.