Việt Nam: Ngân hàng Nhà nước nâng trần sử dụng vốn ngắn hạn cho vay dài hạn, siết yêu cầu thanh khoản

Ngân hàng Nhà nước đã nâng giới hạn tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn (SMLR) từ 30% lên 40% vào ngày 22/6, đồng thời miễn trừ một số khoản cho vay dự án hạ tầng trọng điểm khỏi giới hạn tăng trưởng tín dụng, theo báo cáo của VIS Rating.

Ông Phan Duy Hưng, Giám đốc cấp cao Ban Định chế Tài chính VIS Rating, cho biết chính sách này nhằm tạo điều kiện cho các ngân hàng mở rộng cho vay trung và dài hạn, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng và bất động sản, khi một số ngân hàng tăng trưởng nhanh đang tiệm cận giới hạn SMLR 30% trước đây. Tuy nhiên, cùng với dư địa tăng trưởng lớn hơn, yêu cầu quản trị nguồn vốn và thanh khoản cũng sẽ cao hơn.

Theo ông Hưng, các ngân hàng sẽ cần tăng tỷ trọng nguồn vốn ổn định và hạn chế chênh lệch kỳ hạn giữa nguồn vốn và sử dụng vốn. Tỷ lệ cho vay trên tiền gửi (LDR) của các ngân hàng niêm yết đã tăng lên gần 110% trong quý I/2026, mức cao nhất trong khoảng 5 năm. Tăng trưởng tiền gửi toàn ngành còn thấp, trong khi tín dụng ngân hàng vẫn là kênh chính hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, làm gia tăng rủi ro thanh khoản hệ thống.

Các ngân hàng đang tiệm cận ngưỡng giới hạn 30% trước đây (như MBB, OCB, VPB, BVB và VIB) đối mặt với áp lực về nguồn vốn cao hơn nếu tiếp tục đẩy mạnh cho vay trung và dài hạn, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản. Việc miễn trừ một số khoản cấp tín dụng cho các dự án hạ tầng trọng điểm với tổng số khoảng 752.000 tỷ đồng (29,5 tỷ USD) có thể khiến tăng trưởng tín dụng toàn ngành tăng thêm khoảng 1,2 điểm phần trăm mỗi năm trong 12-18 tháng tới.

Theo dự thảo sửa đổi Thông tư 22, tỷ lệ LDR sẽ được thay thế bằng tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn (CDR) với trần 85% theo lộ trình. Các tỷ lệ thanh khoản theo chuẩn Basel III gồm tỷ lệ khả năng chi trả (LCR), tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) và tỷ lệ đòn bẩy (LEV) sẽ được triển khai từ năm 2028.